Cepten fahri müfettiş olun

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ‘Güvenilir Gıda’ mobil uygulamasıyla artık vatandaş şüpheli gördüğü ürünü fotoğraflayıp doğrudan ihbar edebilecek. Firmanın denetim geçmişini sorgulayabilecek, karekodla bilgiye ulaşabilecek; taklit ve tağşiş listelerini anında görebilecek. Yani vatandaş cepten “fahri gıda müfettişi” olacak...

TÜKETİCİLER yıllardır sofraya aynı endişeyle oturuyor: Aldığımız bal gerçekten bal mı? Zeytinyağı diye eve giren şişenin içinde ne var? Köfte diye yediğimiz ürün gerçekten yazdığı etten mi yapıldı? Tüketici çoğu zaman ancak skandal patlayınca öğreniyor. Oysa mesele yalnızca damak tadı değil doğrudan sağlık, aldatılmama hakkı ve güvenli gıdaya erişim meselesi.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 18 Mart’ta devreye aldığı “Güvenilir Gıda” mobil uygulaması işte tam bu noktada önemli bir kapı aralıyor. Çünkü artık vatandaş, şüpheli gördüğü ürünü sadece kendi arasında konuşup geçmeyecek; fotoğraflayıp doğrudan devlete bildirebilecek. İşletmenin denetim geçmişini sorgulayabilecek, karekodla bilgiye ulaşabilecek, taklit ve tağşiş listelerini anında görebilecek. Yani yeni dönemde tüketici yalnızca alışveriş yapan kişi değil; gerektiğinde denetimi tetikleyen taraf da olacak. Bu uygulama, vatandaşı adeta “fahri gıda müfettişi” haline getirecek. Yeni uygulamayı Tekirdağ Barosu avukatı Ergün Vardar ile konuştum.

KANUN AÇIK YETKİ VERİYOR

Yeni mobil uygulamanın hukuki dayanağı nedir? Temel dayanak 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu. Bu kanunun 24. maddesi, gıda ve yemlerde taklit ve tağşişi açıkça yasaklıyor. 31. maddesi ise Bakanlığa denetim sonuçlarını kamuoyuyla paylaşma yetkisi veriyor. Bugün açıklanan taklit-tağşiş listeleri de bu yeni dijital denetim modeli de doğrudan yasal zemine dayanıyor.

Bu uygulama neden önemli? İlk kez gıda denetimi yalnızca kamu görevlilerinin rutin kontrolü olmaktan çıkıp, doğrudan tüketicinin katıldığı bir sisteme dönüşüyor. Eskiden denetim belli aralıklarla ve sınırlı sayıda müfettişle yapılıyordu. Şimdi ise milyonlarca tüketici sahada gözlem yapan bir denetim gücüne dönüşüyor. Bu da hem caydırıcılığı artırıyor hem de ihlallerin daha hızlı ortaya çıkmasını sağlıyor.😑