Kanser aşısı bulundu mu

YILLARDIR haber sitelerinde, sosyal medyada servis edilen o meşhur başlığı mutlaka görmüşsünüzdür: “Kanser aşısı bulundu’’.

Oldukça heyecan ve umut uyandıran bu ifadeler, içerik doğru aktarılmadığında yanlış anlaşılmaya çok müsait oluyor. Madem çözüm bulundu hemen gidip olalım ne duruyoruz değil mi? Ancak bahsi geçen “kanser aşısı” tek bir aşı değil, olamaz da. Kanser aşısı dediğimizde aslında birbirinden tamamen farklı 3 başlıktan söz ediyoruz. Hatta size bir haber vereyim şu kanser aşılarından bir tanesini siz yüksek ihtimalle çoktan oldunuz bile!

Önce şunu netleştirelim: Neden “tek bir kanser aşısı” olamaz? Çünkü kanser, tek bir hastalık değil; binlerce farklı hastalığın ortak adıdır. Haliyle hepsine karşı tek bir çözümden söz etmek mümkün değildir. Kanserler öncelikle köken aldıkları organa göre ayrılır; bununla da kalmaz, aynı organ içinde hücre tipine göre de sınıflandırılır. Dahası, aynı kanserin aynı hücre tipine sahip iki kişide bile tümörün davranışı ve tedaviye yanıtı, hastanın genetik özelliklerine göre tamamen farklı olabilir. İşte tam da bu nedenle, modern tıbbın odağı artık hastalığın adı değil, hastanın kendisi.

ÜÇ TÜR KANSER AŞISI VAR

Aslında bu konuyu üç başlıkta düşünmek gerekiyor: Kansere karşı koruma amaçlı aşılar, kanser tedavisinde kullanılan aşılar ve kişiselleştirilmiş kanser aşıları. Koruyucu aşı dediğimiz şeyi su çiçeği aşısı gibi düşünebilirsiniz; kişi henüz hastalanmadan, sağlıklı bireye bağışıklık kazandırmak için yapılır. Kanser söz konusu olduğunda da koruyucu aşıdan kasıt, doğrudan kanserin kendisine değil, kansere yol açabilen bazı virüslere karşı koruma sağlamasıdır. Tedavi amaçlı kanser aşılarında ise durum farklıdır. Burada amaç, bağışıklık sistemini mevcut kanser hücrelerine karşı daha güçlü hale getirmektir. Bir de son yıllarda hayatımıza giren kişiselleştirilmiş kanser aşıları var. Bunlar, her hastanın tümörüne özel olarak geliştirilen tedavilerdir. Yani herkese aynı aşıyı yapmak yerine, kişinin tümörü inceleniyor ve ona göre bir aşı hazırlanıyor. Şimdi gelin, bu üç başlığa biraz daha yakından bakalım ve kafaları karıştıran noktaları birlikte açalım.