Savaşta kimlerin cebi doluyor

FÜZELER havada uçuşuyor.

Gemiler Hürmüz Boğazı’nda kilitli durumda. Petrol yine yükselişte. Hammaddede, gübre, gıda, plastik sırada... Zamlar, bütçe açıkları, enflasyon... Tüm hesaplar sil baştan... Ortadoğu’da savaş uzadıkça birileri kaybediyor. Ama birileri de kazanıyor... Petrol pahalandıkça, füzeler havaya uçtukça, piyasalar dalgalandıkça birileri cebini dolduruyor. Kimlerin ne kaybettiğini bu köşede birkaç yazı ile kaleme aldım. Gelin bugün savaş uzadıkça kimlerin kazandığına yoğunlaşalım.

PETROL DEVLERİ

Savaşın en net kazananının enerji üreticileri olacağına şüphe yok. Suudi Arabistan, Rusya ve ABD başta olmak üzere petrol ve gaz satan ülkeler için denklem çok basit: Aynı üretim, daha yüksek fiyat. Varsayalım petrol 75 dolardan 105 dolara çıktı. Günlük tüketim 100 milyon varil civarında olduğuna göre fazladan her 3 milyar dolar, yılda yaklaşık 1 trilyon dolar ek gelir demek. Yani modern tarihin en büyük servet transferlerinden biri gerçekleşiyor. Birileri daha pahalı akaryakıt alırken, birileri servetine servet ekliyor.

SAVUNMA SANAYİİ

Savaşın ikinci büyük kazananı ise savunma sanayii. Özellikle de ABD’li devler. Örnek mi.. İşte en büyükler:

Lockheed Martin (ABD): F-35’lerin üreticisi. ABD en büyük müşterisi. Ayrıca Japonya, Güney Kore, İsrail, Suudi Arabistan ve NATO ülkelerine Avrupa genelinde satış yapıyor. Uzun vadeli bakım ve yazılım bağımlılığı yarattığı

için her satış partisinden ayrıca yıllarca ekstra gelir de elde ediyor.

Raytheon Technologies (ABD): Patriot vs füzeler ile hava savunma sistemleri kuruyor. Başlıca müşterileri ABD, Almanya, Polonya, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri. Sürekli güncelleme ve mühimmat ihtiyacı ile bağlılık yaratıyor.

BAE Systems (İngiltere): İngiltere başta olmak üzere Suudi Arabistan, Avustralya, Hindistan’a ağırlıklı satışı var. Yerel sanayiler ile işbirliği ile uçak, savunma sistemleri vs geliştiriyor. Yazılım, bakım ve mühimmat ile uzun vadeli kazanç sağlıyor. Bugün dünya savunma harcaması yaklaşık 2.4 trilyon dolar.

Savaşın uzamasıyla bu rakamların yüzde 10 artması bekleniyor. Yani nereden baksanız 240 milyar dolarlık yeni bir pazar oluşacak. Bu sadece başlangıç. Modern dünyada savaşta bir ürün bir kez satılmıyor. Mühimmatı, sistemi, bakımı derken sürekli gelir yaratacak ekonomik bağlılığın da temelleri atılır.