'Burada despot yok'

Ama başka bir yol daha var. Brezilya'daki Atlantik Ormanı'nda, dünyanın en barışçıl primatı olarak adlandırılan bir maymun türü yaşıyor.

Ağaçlarda yaşayan örümcek maymunları, medeniyetleriyle meşhur, eşitlikçi gruplar halinde yaşıyorlar. Burada despot yok. Öyle ki bazı insanlar örümcek maymunlarını "hippi maymunu" olarak adlandırıyor.

Bu biraz abartılı bir tanımlama olsa da ABD'deki Wisconsin-Madison Üniversitesi'nde yıllarca bu tür maymunları inceleyen primatolog Karen Strier'e göre, bu durum türün "rahat" yaşam tarzını yansıtıyor. Örneğin, maymunların cinsel açıdan çok rahat olduklarını belirtiyor. "Dişiler kısa süre içinde birden fazla erkekle çiftleşiyor" diyor.

Ama dahası da var. Örümcek maymunları nadiren kavga ediyor ve kaynakları adil bir şekilde paylaşıyorlar. Strier, iki maymunun aşağı yukarı aynı anda yiyecek veya su bulması durumunda, ilk gelenin ihtiyacı olanı alacağını, diğerlerinin ise sabırla sırasını bekleyeceğini açıklıyor.

"Bu örümcek maymunlarındaki davranış biçimi sabır ve hoşgörü" diyor. Hatta örümcek maymunlarının herhangi bir saldırgan davranış sergilemekten çok daha sık birbirlerine sarıldıklarını da ekliyor.

Peki, bazı hayvan topluluklarında barışçılığın nedenleri ne?

Strier, örümcek maymunlarında bunun, erkek ve dişilerin boyut ve vücut şekli bakımından birbirine çok benzemesinden kaynaklanabileceğini söylüyor. Bu durum, örneğin bir erkeğin dişiler üzerinde egemenlik kurmasını zorlaştırıyor.

Ancak, çeşitli nedenlerden dolayı, despotizmin muriqui bireyleri için yeterli fayda sağlamaması da söz konusu olabilir.

Bu da meseleyi toplumun ve çevrenin ne tür davranışları ödüllendirdiği sorusuna getiriyor.

Ekanayake-Weber'e göre, insanlar birbirleriyle işbirliği yaptıklarında daha iyi durumda oluyorlar. Bu, kültürel olarak sık sık övündüğümüz bir şey.

Ekanayake-Weber, "Bu işbirlikçi, eşitlikçi yönü gerçekten daha fazla incelememiz gerekiyor" diyor.

Bunu yaptığımızda, bir tür "süper organizma" haline gelebileceğimizi söylüyor. Tıpkı tek başına hiçbir karıncanın başaramayacağı şeyleri, örneğin büyük nesneleri taşımayı, birlikte yapan karıncalar gibi. Bu tür bir işbirliği, bir türün gelişmesine yardımcı olabilir.

İnsanlar karıncalardan, babunlardan ve köstebeklerden farklı. Binlerce yıldır olduğu gibi, bu gezegende benzersiz bir yol çiziyoruz. Ancak hayvanlar alemi bize hala birçok ders veriyor.

Strier, "Hayatımın yarısını örümcek maymunlarını izleyerek geçirdi. Bu dönemde öğrendiklerimi insanlarla ilişkilerimde kullanıyorum" diyor.

"Böylesine barışçıl bir birlikteliğe sahip başka bir primatı izlemek ilham verici."😐