Bulgaristan ‘değişim’ dedi

AVRUPA, Bulgaristan’da yaklaşık 25 yıl sonra ilk kez bir partinin tek başına iktidar olmasını, Rumen Radev’in (62) henüz bir ay önce kurduğu “İlerici Bulgaristan” partisinin ezici zaferini konuşuyor.

MACARİSTAN’DAN SONRA

ŞİMDİ ne olduğuna bakalım. İki hafta önce Macaristan’da seçimler vardı. Ve AB’nin Ukrayna politikalarına ayak sürüyen, Moskova yanlısı kabul edilen Viktor Orban 16 yıldır kesintisiz iktidarın ardından devrildi.

Ancak bu defa yıllardır sandıktan güçlü bir hükümet çıkaramayan Bulgar seçmen, Rusya yanlısı diye etiketlenen eski Cumhurbaşkanı Radev’in partisine uzun aradan sonra tek parti iktidarının yolunu açtı.

Z JENERASYONU TETİKLEDİ

ERKEN seçimler aslında geçen yıl aralık ayında patlak veren, daha çok gençlerin düzenlediği protestolarla tetiklendi. Bulgaristan 1 Ocak 2026 itibarıyla Euro bölgesine dahil olmaya hazırlanırken hükümetin açıkladığı 2026 bütçesi büyük tepki çekti.

Ekonomik kriz ve yolsuzluk iddiaları üzerine gelen bu kemer sıkma bütçesi Gen-Z diye anılan genç kuşağı sokaklara döktü. Eylemler hükümeti istifaya zorlarken o dönem Cumhurbaşkanı olan Radev, yeni hükümet kurulamayınca erken seçim kararı aldı.

RADEV SAHAYA İNDİ

RADEV bu kararın ardından 9 yıldır sürdürdüğü cumhurbaşkanlığından istifa etti. Mart ayında ise ‘İlerici Bulgaristan’ partisini kurdu. Eski hava kuvvetleri komutanı olan avcı savaş uçağı pilotu Radev, Euro’ya geçilmesine, Ukrayna’ya silah yollanmasına karşı çıkarken Rusya ile karşılıklı hoşgörüye dayalı pragmatist bir ilişkiyi tarif etti.

En büyük vaadi yolsuzluk ve organize suç çetelerinin üzerine gitmek oldu. Tartışmaların odağında ise 2009’dan beri ülkenin önemli siyasi aktörü olan ve 9 yıl başbakanlık yapmış GERB lideri Boris Borisov ile Hak ve Özgürlükler Hareketi Yeni Başlangıç (DPS) lideri Delyan Peevski vardı.

İşinsanı Peevski, yolsuzluk iddiaları nedeniyle ABD Hazine Bakanlığı’nın yaptırım listesine alınmış bir isim.

TÜRK PARTİLERİ BÖLÜNDÜ

HÖH ya da Bulgarca kısaltmasıyla DPS, 1980’lerdeki asimilasyon politikası sonrasında Türk azınlığın kurduğu bir parti. Ancak Peevski liderliğinin partide artan etkisi, sonrasında gelen bölünme, HÖH (DPS) oylarını da geriletti. Daha önceki seçimlerde yüzde 10 bandında oy alarak kilit siyasi güç olarak öne çıkan HÖH bu defa ciddi kan kaybetti.

 Radev’in partisi yüzde 44.5, GERB İttifakı yüzde 13.3, Değişime Devam ve Demokratik Bulgaristan yüzde 12.6 oy alırken HÖH ancak yüzde 7.12 destekle dördüncü oldu. Beşinci sırada Rusya yanlısı Vazrazhade yüzde 4.2 oy aldı. Ahmed Doğan’ın HÖH’ten ayrılan APS partisi ise yüzde 4’lük baraja takılarak meclise giremedi.