AVRUPA: KUŞATILMIŞ KITA
Hem rapordan hem de söyleşiden yola çıkarak şunları söylemek mümkün. Avrupa bugün güvenlik sorunu yaşayan, ekonomide zorlanan, siyasette parçalanan bir kıta. Bremmer’in ifadesiyle; “kuşatılmış ve artık yön veren değil, tepki veren bir aktör”.
YENİ JEOPOLİTİK: TÜRKİYE–SUUDİ–MISIR–PAKİSTAN HATTI
Bremmer’in söyleşide altını çizdiği ittifak Türkiye’yi yakından ilgilendiriyor; Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan işbirliği. Bunu şöyle tanımlıyor; “Bu bir ittifak değil, bu bir zorunluluk dengesi”. Dört ülkenin ortak noktasını ise şöyle sıralıyor:
* Batı’ya tam bağımlı değiller.
* Çin’e tamamen yaslanmıyorlar.
* Kendi alanlarını açmaya çalışıyorlar.
ANKARA’NIN OKUMASI: YENİ DENGE ZORUNLULUĞU
Ankara’da yapılan temaslar da bu tabloyu doğruluyor. Klasik ittifak sistemlerine olan güven azalıyor. Ülkeler artık tek bir eksene bağlı kalmak istemiyor. Çok yönlü dış politika artık tercih değil, zorunluluk
Türkiye’nin öne çıkmasının nedeni; NATO üyeliği, Rusya ile temas, Orta Doğu’daki aktif rol ve aynı anda birden fazla denge kurabilme kapasitesi olarak sıralanabilir.
SONUÇ: DÜNYA ARTIK KONTROLSÜZ
Bugün dünya çok kutuplu değil, iki kutuplu değil, daha çok boş kutuplu. Dünya artık bir düzen tartışması yapmıyor. Dünya artık düzensizlikle yaşamayı öğrenmeye çalışıyor.
Amerika’nın ne yaptığı belli değil, Çin bekliyor, Avrupa zorlanıyor. Bu boşlukta yeni bir gerçek ortaya çıkıyor; güçlü olan değil, denge kurabilen kazanacak. Unutmayalım, tarihte en tehlikeli dönemler güçlerin çarpıştığı değil, kimsenin sorumluluk almadığı dönemlerdir.🤨