Savaş ortamı emeklilik fonlarını ve getirilerini etkiledi… BES’te ibre altından hisseye döndü
Ortadoğu’daki savaş bir taraftan BES havuzundaki fon varlığını azaltırken, diğer taraftan tasarrufların değerlendirildiği emeklilik fonlarının dağılımını da değiştirdi. Peki, BES’teki 12 milyon kişi belirsizlik ortamında tasarruflarını nasıl değerlendirmeli?
Ortadoğu’daki savaş, güvenli liman olarak bilinen altının değer kaybetmesi, piyasalardaki belirsizlik, Bireysel Emeklilik Sistemini (BES) ve sistemdeki katılımcıların tasarruflarını da etkiledi. Bir taraftan BES havuzundaki fon varlığı azalırken, tasarrufların değerlendirildiği emeklilik fonlarının getirileri de farklılaştı. Peki, emeklilik fonları ve getirilerinde neler değişti, BES’teki 12 milyon kişi belirsizlik ortamında tasarruflarını nasıl değerlendirmeli? Önerilere geçmeden önce kısa bir durum değerlendirmesi yapalım.
28 Şubat’ta başlayan savaş öncesi BES’te toplam fon büyüklüğü, 2.1 trilyon liranın üzerindeyken, savaş etkisi ile önce mart ayının sonlarında 1.9 trilyon liraya geriledi, şimdilerde biraz toparlanarak 2 trilyon liraya çıktı; ancak savaş öncesi seviyeleri yakalayamadı, halen 100 milyar liralık kayıp mevcut. Bunun da tek nedeni, sistemdeki katılımcıların yüzde 32’sinin yatırım tercihinin altın olması; BES’te fon büyüklüğünün yüzde 56’sının da altın fonundan oluşması. Bu durum, çoğunluk katılımcının tasarruflarının azalmasına, BES fonlarının değer kaybetmesine neden oldu. Basit bir hesapla sistemdeki 3.8 milyon katılımcı bu durumdan olumsuz etkilendi.
DEĞİŞKEN FONLARIN YILDIZI PARLADI
Belirsizlik ortamı emeklilik fonlarının getirilerini de etkiledi. 2025 yılının tamamında emeklilik fonları içinde altın fonu kelimenin tam anlamıyla getiri rekoru kırdı. Öyle ki, tasarruflarını altın fonunda değerlendirenler, yüzde 100’ün üzerinde getiri sağladı, geçen yılın enflasyonu ile mukayese edildiğinde reel getiri yüzde 70’lerde oldu. Çok basit hesapla anlatırsam, geçen yıl, altın fonunu tercih eden katılımcının sisteme yatırdığı 1.000 lira, sene sonunda 1.700 lira oldu. faiz ağırlıklı fonları tercih edenlerin de birikimleri geçen sene yüzde 54, enflasyona endekslendiğinde de yüzde 24 arttı. 2025’te tasarruflarını hisse fonlarında değerlendirenler hayal kırıklığı yaşadı, çünkü hisse fonlarının getirisi yüzde 12 ile enflasyonun çok altında kaldı.