ABD’Lİ ŞİRKETLER PARA BASTI

ABD’nin petrolde bir devlet şirketi yok. Ancak özel şirketleri dünyanın en büyükleri. Savaşın en fazla kazananı ise işte bu şirketler. Yükselen petrol fiyatları ile kasalarını doldurmakla kalmadılar aynı zamanda hisselerindeki olağanüstü artışlar hissedarlarını fazlasıyla memnun etmiş durumda. Bu yıl alacakları temettü yani kâr paylarının rekor kıracağına şüphe yok. Eyaletlerin ve devletin yüksek kârlar nedeniyle daha fazla vergi geliri elde edeceğini de unutmamak lazım.

Uzayan savaştan başka kimler mi kârlı çıkıyor. Alternatif lojistik hatlarından dünyaya petrol satmayı sürdüren ülkeler. Başı tabii ki Rusya çekiyor. Savunma şirketleri, LNG ihracatçıları, Çin’in güneş enerjisi ve batarya sektörü de bu savaşın diğer kazananları.

Kaybedenlere gelirsek...

Başta Hürmüz’e bağımlı petrol üreticileri var. Sonrasında artan maliyetler nedeniyle sanayisi zorlanan Avrupa, Güney Asya ekonomileri, Körfez’in turizm ve finans merkezleri, küresel taşımacılık ve sigorta sektörü...

Başrolde petrol olduğuna göre konuyu petrol özelinde ele almamızda da fayda var.

İRAN SAVAŞI SÜRESİNCE ÜLKELERİN PETROL İHRACATI VE GELİRLERİ NASIL DEĞİŞTİ

BU DÖNEMİN KRİTİK SORULARI

Savaş uzadıkça petrol üreticileri değil, alternatif enerji ve alternatif rota kurabilenler kazanıyor. Çünkü artık mesele sadece petrol fiyatı değil. Petrolü kim çıkarıyor, kim taşıyabiliyor, kim sigortalayabiliyor, kim Hürmüz’e bağımlı değil, kim enerji dönüşümünü hızlandırıyor? Bunlar bu dönemde en belirleyici etkenleri.

Bakın, dün New York Times’ta çok önemli bir haber yayınlandı. Haberdeki veriler adeta bugüne kadar yazdıklarımızın ete kemiğe bürünmüş hali. Gazetenin S&P Global Energy Commodities at Sea ve Argus Media’dan derlediği bilgiler savaşta kimlerin kasasını doldurduğunu kimlerin milyarlarca dolar gelirden olduğu net bir şekilde ortaya koymuş. 

Haberde bir de kritik tespit var ki aslında yaşadıklarımızın ve yaşayacaklarımızın özeti gibi... S&P Global Energy’nin küresel petrol araştırmalarını yöneten Jim Burkhard şöyle demiş:

“Boğaz ne kadar uzun süre kapalı kalırsa, bundan fayda sağlayanlar o kadar çok fayda sağlamaya devam edecek. Bu durumdan olumsuz etkilenenler için ise durum daha da ciddileşebilir.”

RUS PETROLÜ ZIPLADI

Özetle savaş uzadıkça ABD’li petrol devleri kasasını doldurmaya devam edecek. Bu savaş sayesinde yaptırımlarda paranteze alınan Rusya da daha az petrol satıp daha çok gelir elde etmeye devam edecek. İran Savaşı öncesi 41 dolara satılan Rus petrolünün varili şimdilerde 120 dolara dayanmış durumda.

Savaş uzarsa Hürmüz’e bağımlı olan üretici bazı ülkelerin petrol gerlirleri azalmaya devam edecek. Bizim de içinde bulunduğumuz dünyanın geri kalanı için hayat daha da zor olacak. 150 dolar üstü bir petrol senaryosundan herkes nasibine düşeni alacak. Fiyatlar artacak, büyümeler duracak, küresel durgunluk, yüksek faiz, yüksek

enflasyon vs. 

150 dolar sınırını aşması, küresel ekonomi için basit bir “maliyet artışı” değil, makroekonomik dengelerin tamamen sarsıldığı yapısal bir kırılma noktası olacak.

Bu yaz sıcak geçecek...