Çözülemeyen Rusya ikilemi

AVRUPA, Rusya ile barışıyor mu? Yoksa Üçüncü Dünya Savaşı’na mı gidiyor?

Önceki gün Rus jetleri Karadeniz’de casus uçuş yapan İngiliz hava kuvvetlerine ait bir uçağı sıkıştırdı.

İngiliz gazeteleri “Üçüncü Dünya Savaşı’na birkaç metre” manşetleri attı.

Ama aynı gün çok dikkat çekici başka bir karar açıklandı.

İngiltere, üçüncü ülkelerde işlenen Rus mazotu ve uçak yakıtına ilişkin kısıtlamayı geçici olarak hafifletti.

Bunun temel nedeni şu: Hürmüz krizinin ardından ülkede akaryakıt fiyatları kontrolsüz bir şekilde artınca büyük havayolları uçuşlarını iptal etmeye başladı.

Böyle devam ederse İngiltere’de yaz aylarında bir uçuş krizinden endişe ediliyor.

Britanya ekonomisi mazot ve uçak yakıtında tamamen dışarıya bağımlı.

Pek çok Avrupa ülkesi için de durum pek farklı değil.

Ukrayna savaşı sonrasında Avrupa Birliği ve İngiltere, Rus gazına karşı yaptırım uygulasa da pratikte işler pek öyle yürümüyordu.

AB, bu süreçte sıvılaştırılmış doğalgaz için Hindistan ve Çin’e, İngiltere de mazot ve uçak yakıtı için yine Hindistan’a yönelmişti.

Ancak Hindistan ve Çin bu enerji kaynaklarını Rusya’dan alıyor, kendi rafinerilerinde işledikten sonra Avrupa’ya satıyordu.

Günün sonunda Rusya’ya karşı “yaptırım” uygulayan Avrupa, başka bir ülke üzerinden gelse de yine Rus gazı kullanıyordu.

Fakat geçen yıl ekim ayında Ukrayna savaşını bitirmek için artık üçüncü ülkelerde işlenen Rus gazına da yaptırım uygulanacağı ilan edildi.

Bunun üzerine Avrupa enerjide rotayı ABD ve Körfez ülkelerine çevirdi. Ancak İran savaşıyla başlayan Hürmüz Boğazı’ndaki kriz her şeyi altüst etti.

İşte bu konuda ilk geri adım atan ülke İngiltere oldu.

Ülkedeki enerji fiyatlarını düşürmek ve enflasyonu baskılamak için diğer ülkelerde işlenen Rus mazot ve uçak yakıtının satın alınmasına geçici olarak izin verdi.

Bu karar Avrupa’da da başka bir tartışmayı tetikledi. İngiltere her ne kadar AB üyesi olmasa da Avrupa’da karar sürecini etkileyen bir ülke.

Fransa, İngilizlere tepki gösterirken AB içinde Rusya’ya yaptırımların hafifletilmesini isteyen ülkeler ses çıkarmaya başladı.

Savaşın başından bu yana İngiltere’den büyük yardım alan Ukrayna ise sesini yükseltmese de durumdan memnun değil.

Yani tam bir domino etkisi var. Şu anda bir savaş, diğer savaşın gidişatını değiştiriyor.

Şubat ayında, İran savaşı başlamadan hemen önce Rusya’nın petrol gelirleri altı yılın dibine vurmuştu.

Bugünkü projeksiyonlara göre Rusya kısa zaman içinde Ukrayna savaşı öncesindeki gelirini yakalayacak.

Hürmüz sorunu çözülmeden de bu dalganın terse dönmesi mümkün değil.

Özetle Trump, sadece İran’da kendini köşeye sıkıştırmakla kalmadı, Avrupa’yı da çözümsüz bir Rusya ikilemine mahkûm etti.