Yunuslar şov yaptı… İstanbul Boğazı turkuaza büründü

9 günlük Kurban Bayramı tatilinin başlamasıyla birlikte neredeyse ‘hayalet şehir’e dönen İstanbul, bayramı megakentte geçiren bizleri adeta ödüllendiriyor. Bayramın ilk günü trafik yoğunluğu yüzde 1’e düştü, ikinci gün ise yüzde 30’larda kaldı. İstanbul Boğazı ise turkuaz rengine döndü. Özellikle akıntının güçlü olan bölgelerinde deniz yüzeyinin açık mavi tonlara bürünmesi kartpostallık görüntüler çıkardı. Boğaz’daki gemilere yunuslar da eşlik etti. İzlemesi pek keyifli olsa da nedir bunun sebebi ve bu durum, bu yıl balığın bol olacağı anlamına gelir mi diye sordum. Cevabını Piri Reis Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı verdi.

 BOĞAZ’DAKİ RENK DEĞİŞİMİNİN SEBEBİ ALG PATLAMASIDIR

- İzlemesi pek keyifli olsa da Boğaz’da ne oluyor?

“İstanbul Boğazı’nda yaşanan bu renk değişiminin temel nedeni “Coccolithophore” dediğimiz, Emiliania Huxley çeşidi alglerin yoğun şekilde çoğalmasından kaynaklı. Daha detay verecek olursak; fitoplankton dediğimiz bu yapılar fotosentez yapan mikroskobik canlılardır. Karbondioksit, güneş ışığı ve belirli minerallere (nitrat, fosfat, kalsiyum, silikat, demir vs.) ihtiyaç duyarlar. Bu sene Afrika’dan havalanan çöl tozları gerekli demir ve diğer mineralleri bol yağmurla birlikte Karadeniz’e bıraktı. Böylece yukarıda bahsettiğimiz parametreler bir araya gelmiş oldu ve alg patlaması yaşandı. Algler hücre çeperlerinde, güneş ışığını yansıtabilen kalsiyum karbonat taşırlar. Bu yapı su ile temas edince de ortaya turkuaz ve açık mavi tonlar çıktı.

- Boğaz’daki canlılığa bir zararı var mı?

Normal şartlar altında ve normal seyrinde devam ettiği sürece bir zararı yok. Ama aşırı bir artış olursa; özellikle de sığ kıyılar, kirliliğin çok yüksek olduğu bölgelerde, sıcaklıkların da yükselmesiyle beraber “ötrofikasyon” yaşanabilir. Göl- deniz gibi su ekosistemlerinde azot ve fosfor gibi besin maddelerinin aşırı artması sonucu alglerin hızla çoğalması durumudur bu. Bu süreç, suyun oksijenini tüketerek su canlılarının ölümüne ve ekosistemin çökmesine yol açabilir. O zaman da suyun rengi turuncu- kızıl renge döner. Kötü kokular ortaya çıkar. Şu an İstanbul Boğazı kartpostallık... Ancak Tekirdağ-Silivri arasında, İzmit Körfezi›nin belli bölgelerinde suyun rengi kızıla dönmüş durumda. Bu da bir alg patlaması aslında ama gördüğünüz üzere kirlilik, deniz suyu sıcaklığı ve sığ kıyılarda olması 2 farklı görüntüye yol açıyor.”