‘E.T.’de sevimli yaratık büyüklerin gündelik hayatında kendine yer bulamaz, çocukların saf ve temiz dünyasında hareket ederdi. Bir an önce gezegenine dönmek isteyen bu varlığı devlet keşfedince işler değişir ve huzur bozulurdu. ‘İfşa Günü’nde Daniel ve Margaret sanki ‘E.T.’deki miniklerin büyümüş halleri ve Scanlon’la emrindekiler de ‘E.T.’ yerine evrendaşlarını ifşa edecek olan, bu ikilinin peşine takılan ‘resmi’ sıfatlı kötüler.

Daniel’ın sevgilisi Jane’in eski bir rahibe olması, sığındıkları manastırdaki başrahibe Maura’nın fikirleri vasıtasıyla işin içine din, inanç ve uzaylı üzerinden ‘Tanrı’ tartışmaları huzurumuza getirilse de ‘İfşa Günü’nün ne yazık ki Spielberg’ün geçmişteki yapıtlarının kalibresinin uzağında olduğu kanısındayım. Filmde elbette usta yönetmenin incelikli anlatımını, iki trenin arasında kalan araba sekansı vasıtasıyla aksiyona olan hâkimiyetini hatırlıyoruz ama fikren hem yeni bir şey yok hem de günümüz dünyası için anlattıkları bence çok nahif.

Bizim meselemiz uzaylıların varlığı veya onların iyi ya da kötü olmaları değil. Asıl dert türümüz. Mülkiyet savaşımız, rant hırsımız, yok etme tutkumuz ve ekonomik çarkın içinde biçilen rolümüze sesimizi çıkarmamamız ya da isyanımız... Spielberg kariyeri boyunca heyecan dozajı yüksek, ufuk açıcı, yer yer geren filmler çekti. İlgi alanı sadece uzaylılar değildi. ‘Indiana Jones’ta aykırı bir arkeologla aksiyon tadına varmamızı sağladı. ‘Jurassic Park’ serisiyle çağlar öncesini günümüze taşıdı. ‘Amistad’, ‘Schindler’in Listesi’ (Schindler’s List), ‘Lincoln’ gibi filmlerle tarihe baktı, ‘Azınlık Raporu’yla (Minority Report) geleceğin dünyasına dair öngörüler sundu, ‘The Post’ta basın etiğine göz attı.

‘İfşa Günü’ dolayısıyla yeniden eski defterleri aralıyor ama asıl tehlike, öykülerinde anlattığı kötülüklerin vücut bulduğu karakterlerin yönettiği gerçek bir dünyada yaşıyor olmamız. Vahşetin ve barbarlığın tandemi olarak tarif edebileceğimiz Trump ve Netanyahu’nun her gün birilerinin kanına girdiği bir zamanda hiçbir uzaylı onların eline su dökemez. Önce fikirlerin serbest bırakıldığı, insan haklarının öncellendiği, yoksulluğun ortadan kaldırıldığı, sömürünün yok edildiği bir dünyayı sağlam temellerle kuralım, ‘resmi tarih’in uzaylılara ilişkin yalanlarına da göz atma sırası gelir!

İnsandan kötüsü var mı?

Elbette sanatçının öncelikleri farklıdır, Spielberg istediğini çeksin ama bana kalırsa ‘İfşa Günü’ yönetmenin sinematografisi içinde özel bir yer kaplamayacak.

Daniel’da Josh O’Connor’ın, Margaret’ta Emily Blunt’ın, Jane’de Eve Hewson’ın kayda değer performanslar sergilediği filmde Colin Firth’ün Noah Scanlon rolüne oturmadığı kanısındayım. Colman Domingo da canlandırdığı Hugo Wakefield’da ‘Matrix’teki Morpheus esintisi taşıyordu.

Fikri Spielberg’den çıkan, senaryosunu David Koepp’in kaleme aldığı ‘İfşa Günü’ izlemesi keyifli olsa da insanlık olarak evrende yalnız olmadığımız meselesinde çarpıcı şeyler söylemiyor. Ki yukarıda belirttiğim gibi biz bize yeterince kötülük ediyoruz, uzaylılar olsa ne olur, olmasa ne olur?

DİĞER SEÇENEKLER

◊ Küçük Sasha ve ailesi 90’ların sonunda Vancouver Adası’na taşınmıştır. Ne var ki annesinin önceki evliliğinden doğan ağabeyi Jeremy’nin psikolojik sorunlardan kaynaklı uyumsuzluğu aileyi zor durumda bırakacaktır. Sophy Romvari’nin otobiyografik yanlar da barındıran filmi ‘Mavi Balıkçıl’ (Blue Heron), etkileyici bir drama. Filmin başrollerini Eylül Güven, Edik Beddoes, Iringó Réti, Ádám Tompa ve Amy Zimmer paylaşıyor.

◊ Haftanın menüsündeki diğer yapımlar şöyle: ‘Gizemli Ağaç’ (The Magic Faraway Tree/Yön: Ben Gregor), ‘Amansız’ (The Furious/Yön: Kenji Tanigaki), ‘Kıyma: Hain Eşer Kendi Düşer’ (Yön: Abdurrahman Akarsu-Kadri Beran Taşkın), ‘Tulpa: Ruhun Laneti’ (Yön: Güneş Güneş), ‘Külkedisi: Üç Dilek’ (Three Wishes for Cinderella/Yön: Vitaly Shafirov).

◊ Öte yandan ‘Açlık Oyunları: Alaycı Kuş Bölüm 1’ (The Hunger Games: Mockingjay-Part 1/Yön: Francis Lawrence) de yeniden vizyonda.