İRAN NE ELDE EDİYOR
ANTİ demokratik ve baskıcı olmakla eleştirilen ayetullahlar, elit aileler ve İran Devrim Muhafızları bileşkesinden oluşan rejim, bu anlaşmayla ömrünü uzatıyor. İran baştan beri nükleer silah peşinde olmadığını savunduğundan, burada herhangi bir geri adım yokmuş gibi lanse ediliyor. Yeni mutabakat zaptının içeriğinin detayları henüz açıklanmasa da ABD’ye göre İran askeri amaçlı nükleer zenginleştirme faaliyetlerini kısıtlama konusunda taahhüt altına giriyor. Ancak ayrıntıların müzakere sürecinde kesinleşeceği anlaşılıyor.
GRİ BÖLGELER VE RİSKLER
CUMA günü anlaşmanın İsviçre’de fiziki olarak imzalanması sonrasında teknik müzakerelerin sürmesi bekleniyor. ABD, Hürmüz’ün derhal açılacağını söylerken 60 gün boyunca İran’ın geçişlerden para alması beklenmiyor. Ancak sonrasının belirsiz olduğu iddia ediliyor.
İran, mutabakatla birlikte yurtdışında çeşitli nedenlerle dondurulmuş 24 milyar dolarlık mal varlığının serbest bırakılmasını bekliyor. Trump ise ancak Tahran’ın taahhütlerini yerine getirmesi halinde yaptırımların hafifleyebileceğini söylüyor. Burada Trump’a ‘Rejimi devirmediği gibi, üstüne para da temin ediyor’ gibi eleştiriler de dikkat çekiyor. Ayrıca İsrailli aşırıcı bakanlar, ‘ABD’nin anlaşması bizi bağlamaz’ diyerek öfkeli bir tutum içinde.
Ez cümle, Türkiye, Pakistan, Katar ve Suudi Arabistan kalıcı bir anlaşmanın sağlanması için mücadele ederken müzakerelerdeki gri alanlar ve çıkarı savaştan yana gören güç odakları kalıcı bir anlaşma önündeki riskler olarak öne çıkıyor.🤨