Kanser tedavisinde yeni bir çağ

GEÇTİĞİMİZ ay polikliniğe orta yaşlı bir hastam geldi. Pankreas kanseri tanısı almış, gözlerinde endişe vardı.

“Hocam, internette okuduklarım çok korkutucu” dedi. Bu tepki anlaşılır. Çünkü kanser kelimesini duyduğumuzda, hepimizin aklına ölüm oranları, agresif tedaviler ve kötü sonuçlar geliyor. Özellikle pankreas ve akciğer kanseri gibi türler, yıllardır en düşük sağkalım oranlarıyla anılmıştır. Ancak hastama söylediğim şey, bu korkutucu tablonun hızla değişmekte olduğudur.

Çünkü kanser, tek bir hastalık değildir. Altında binlerce farklı genetik profili olan hastalık yatmaktadır. Tıp literatürü içinde en hızlı güncellenen alan olan onkolojide, son aylar metastatik kanser tedavisinde ve tanısında paradigma değişiklikleri yaşanmıştır. İşte bu hafta, yıllardır en çok korkulan kanser türlerine ve nadir tümörlere karşı tıp dünyasında heyecan yaratan üç büyük gelişmeyi sizlere anlatacağım.

PANKREAS KANSERİNDE YAŞAM SÜRESİNİ İKİYE KATLAYAN İLAÇ

Pankreas kanseri, erken dönemde belirti vermediğinden “en sinsi kanser” olarak bilinir. Geleneksel kemoterapi ile ortalama sağkalım altı ayı geçememiştir. Ancak geçtiğimiz mayıs ayında, New England Journal of Medicine’da yayımlanan çalışma bu tabloyu kökten değiştirmiştir. Pankreas kanserlerinin yüzde 90’ından fazlasında KRAS geni hatalı çalışmaktadır. Yıllarca araştırmacılar bu mutasyonu hedef alan ilaçlar geliştirmeye çalışmış, ancak başarısız olmuştur. Ta ki Daraxonrasib adlı yeni ilaç geliştirilene kadar. Bu ilaç, kanser hücrelerinin büyüme sinyallerini doğrudan kesintiye uğratmaktadır. 500 hastayı kapsayan çalışmada sonuçlar oldukça çarpıcı. Daraxonrasib alan hastalarda sağkalım 13.2 ay iken, kemoterapi alanlarda 6.6 ay olmuştur. Tam olarak iki katı bir iyileşme. Daha önemlisi, bu başarı daha önce başka tedaviler almış en zorlu hasta grubunda elde edilmiştir. Yan etkileri de kemoterapiden daha az gözükmektedir. Daraxonrasib’in düşük tedavi bırakma oranı (yüzde 1.2 - yüzde 11.2), hastalar için çok daha yaşanabilir bir seçenek sunduğu anlamına gelmektedir.