NATO Ankara’da: Yeni dünya düzeninin pazarlık masası mı

Ankara, temmuz ayında sıradan bir diplomatik toplantıya değil, yeni güvenlik düzeninin en kritik müzakerelerinden birine ev sahipliği yapacak.

Kulislere bakıldığında artık mesele yalnızca NATO’nun bir sonraki zirvesine hazırlık yapmak değil. Asıl soru şu: Dünya, yeni bir güvenlik mimarisine geçerken bu düzenin kuralları kimler tarafından yazılacak? Çünkü bugün yaşadığımız dönem, Soğuk Savaş’ın sona ermesinden bu yana en kırılgan ve en belirsiz güvenlik ortamını üretiyor. Bir tarafta dördüncü yılına giren Rusya-Ukrayna savaşı... Diğer tarafta Orta Doğu’da genişleyen krizler, enerji güvenliği, Kızıldeniz’deki tehditler, siber saldırılar, yapay zekânın savaş alanlarına girişi ve insansız sistemlerin değiştirdiği yeni askeri gerçeklik... Aslında bütün bunlar bize şunu söylüyor:

- 1949’un NATO’su ile 2026’nın NATO’su artık aynı ittifak değil.

- NATO, tarihinin birkaç büyük dönüşümünü yaşadı.

- Kuruluş döneminde Sovyet yayılmacılığını çevrelemeyi amaçladı.

- Berlin Duvarı’nın yıkılmasıyla kendisini yeni bir kimlik arayışı içinde buldu.

- 11 Eylül sonrasında terörle mücadeleyi merkezine aldı.

- Afganistan operasyonu, tarihinin en uzun askeri görevi oldu.

- Ancak, Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle birlikte ittifak yeniden kuruluş felsefesine döndü: Toprak savunması, caydırıcılık ve yüksek yoğunluklu savaş hazırlığı.

- Üstelik bu kez tehdit tanımı çok daha geniş. Artık yalnızca tanklar ve füzeler konuşulmuyor. Enerji hatları, limanlar, uydu sistemleri, veri merkezleri, yapay zeka alt yapıları, kritik madenler... Hepsi güvenliğin bir parçası haline geldi.

Bu nedenle Ankara’daki toplantı, bir askeri planlama toplantısından çok daha fazlasını ifade ediyor. Burada konuşulacak başlıklar, önümüzdeki on yılın küresel güvenlik denklemini şekillendirebilir.

BİRİNCİ BÜYÜK DOSYA: RUSYA

Avrupa başkentlerinde artık şu değerlendirme yapılıyor: Rusya-Ukrayna savaşı, yalnızca Ukrayna’nın kaderini belirlemeyecek. Aynı zamanda Avrupa’nın güvenlik mimarisini de yeniden inşa edecek. NATO’nun doğu kanadında askeri tahkimat hızlanıyor. Yeni lojistik koridorlar oluşturuluyor. Hava savunma sistemleri yeniden yapılandırılıyor.

Savunma planları güncelleniyor. Artık temel amaç, olası krizlere birkaç gün içinde cevap verebilecek bir askeri hazırlık seviyesine ulaşmak. Ankara’daki görüşmelerde bu hazırlıkların yeni aşamaları masaya yatırılacak.

İKİNCİ BÜYÜK DOSYA: SAVUNMA SANAYİİNİN YENİDEN İNŞASI

Ukrayna savaşı bir gerçeği çok sert biçimde ortaya çıkardı: Güçlü ordular, güçlü üretim kapasitesi olmadan sürdürülebilir değil. Avrupa’nın önemli bölümü uzun yıllar düşük savunma harcamalarıyla ilerledi. Ancak savaş, modern çatışmalarda mühimmatın, hava savunma sistemlerinin ve insansız platformların ne kadar hızlı tüketildiğini gösterdi. Bugün NATO içinde savunma sanayiinin stratejik dayanıklılığı kavramı konuşuluyor. Bu başlık Türkiye açısından ayrı bir önem taşıyor. Çünkü Türkiye son yirmi yılda savunma sanayiinde önemli bir dönüşüm gerçekleştirdi. İnsansız sistemler, akıllı mühimmatlar, elektronik harp kapasitesi, deniz platformları... Artık Ankara yalnızca güvenlik tüketen bir müttefik değil. Aynı zamanda güvenlik üreten ve teknoloji geliştiren bir aktör olarak öne çıkıyor.🙄