Şirketler masada sanatçılar devre dışı

Müzik sektörü ne zaman teknolojik bir devrimin eşiğine gelse, senaryo hiç değişmiyor. Önce büyük şirketler kapalı kapılar ardında devasa anlaşmalara imza atıyor sonra işin mutfağındaki sanatçılar sonradan öğreniyor. Şu sıralar kulislerde tek bir gündem var: Yapay zekâ ve el çabukluğuyla imzalanan gizemli sözleşmeler.

Dünya çapında sanatçılar, söz yazarları ve menajerler bir araya gelip küresel plak şirketlerine adeta ültimatom verdi. Avrupa Müzik Menajerleri Birliği (EMMA) öncülüğünde 29 güçlü müzik örgütü ortak bir mektup yayınladı. Söyledikleri şey çok net ve aslında çok can acıtıcı: “Bizim haklarımızı bizden izinsiz satamazsınız!”

Yayınlanan haberlere göre son dönemde pek çok sanatçının e-posta kutusuna büyük plak şirketlerinden “bilgilendirme” mailleri düşmeye başlamış. Meğer sanatçıların ruhu bile duymadan, o canım şarkıları/ albümleri yeni yapay zekâ lisanslama anlaşmalarına çoktan dahil edilmiş! Üstelik onay istenen durumlarda bile uyanıklık yapılıp sadece “ses kullanımı” için izin istenmiş; müziğin yapay zekâ sistemleri tarafından tamamen yutulup yeni yapay zekâ şarkıları üretilmesi kısmından hiç bahsedilmemiş.

Sanatçılar cephesi haklı olarak isyanda. “Yapay zekâ şirketleri bizim kataloğumuzu eğitirken plak şirketleri ‘Hop, izinsiz kullanamazsın’ diye hak arıyor ama aynı saygıyı ve hakkı bize, yani eserin gerçek sahibine tanımıyorlar. Bu ne perhiz, bu ne lahana turşusu?” diyorlar. Hak vermemek elde mi?

Tabii madalyonun diğer yüzünde plak şirketlerinin savunması var. Küresel fonogram endüstrisini temsil eden IFPI, “Biz aslında sanatçının haklarını korumak için ön saflarda savaşıyoruz, bazı teknoloji şirketleri resmen şarkıları çalıyor, biz onlara dava açıyoruz” tadında açıklamalar yapıyor. Universal Music ve Warner Music gibi devler de “Sorumlu yapay zekâ modelleri geliştiriyoruz” diyerek ortalığı sakinleştirmeye çalışıyor.

Ama kazın ayağı öyle değil. Amerikan Müzisyenler Federasyonu (AFM) şimdiden bu iki deve karşı “müzisyenlerin hakları ve yapay zekâ tazminatları” yüzünden yasal süreç başlattı bile.