Irak'ta 'Şafak Operasyonu' büyüyor: Soruşturma yüzlerce isme genişleyebilir; 200 milyar dinar ve 100 kilogram altın devlet kontrolünde

Irak'ta kamuoyunda "Şafak Operasyonu" olarak anılan tarihî yolsuzluk soruşturması her geçen gün yeni boyut kazanıyor. Petrol Bakanlığı'ndan parlamentoya, vergi dairelerinden yerel yönetimlere kadar uzanan operasyonlarda ele geçirilen para ve altın miktarı katlanırken, soruşturmanın kapsamının yüzlerce yeni isme yayılabileceği belirtiliyor. Iraklı yetkililer şimdiye kadar 200 milyar Irak Dinarı ile 100 kilogram altına el konulduğunu açıklarken, bazı şüphelilerin evlerinde duvarların içine gizlenmiş milyonlarca dolar bulunduğu bildirildi. 

Duvarın arkasında milyon dolarlar

Operasyonun en dikkat çeken gelişmelerinden biri, Petrol Dağıtım İşlerinden Sorumlu eski Bakan Yardımcısı Ali Maarij el-Bahadli'nin evine düzenlenen baskın oldu. Irak Yüksek Yargı Konseyi'nin açıklamasına göre müfettişler, yüzme havuzunun bulunduğu bölümdeki duvarları kırarak oluşturulan gizli bölmelerde 11 milyon dolar ile 4 milyar Irak Dinarı nakit para ele geçirdi.

Operasyonda çok sayıda bavulun içinde para, lüks saat kutuları ve değerli eşyalar da bulundu. Bahadli hakkında yürütülen soruşturmanın sürdüğü belirtilirken, Irak makamları ele geçirilen mal varlığının yasa dışı kazançlarla bağlantılı olduğu şüphesi üzerinde duruyor.

200 milyar dinar ve 100 kilogram altın devlet kontrolünde

Soruşturmayı yürüten kaynaklara göre yalnızca birkaç şüphelinin evinde yapılan aramalarda 22 milyon dolar ve 124 milyar dinardan fazla nakit para bulundu.

Irak hükümetinden üst düzey kaynaklar ise ülke genelinde el konulan toplam miktarın 200 milyar Irak Dinarını ve 100 kilogram altını aştığını belirtti.

Operasyonun ilk günlerinde gözaltına alınan eski Rafinerilerden Sorumlu Bakan Yardımcısı Adnan Cumeyli'nin evinde ise 98 milyar dinar, 11 milyon dolar, 3 kilogram altın, 70 gayrimenkul tapusu ve 21 lüks araç ele geçirilmişti.

Yetkililer, ele geçirilen servetin buzdağının yalnızca görünen kısmı olduğunu, hayali projeler ve paravan şirketler üzerinden aktarılan çok daha büyük kamu kaynaklarının izinin sürüldüğünü ifade ediyor.

Yolsuzluk ağı parlamentoya kadar uzanıyor

Soruşturmanın ilerlemesiyle yolsuzluk ağının yalnızca bürokrasiyle sınırlı olmadığı, Irak Parlamentosu'na kadar uzandığı da ortaya çıktı. Soruşturma dosyalarında bazı milletvekillerinin seçim kampanyalarının usulsüz kaynaklarla finanse edildiği, buna karşılık kamu ihalelerinde nüfuz kullanıldığı iddiaları yer alıyor. Bağdat'taki güvenlik önlemlerinin en üst seviyede olduğu Yeşil Bölge'de gerçekleştirilen gözaltılar, operasyonun devletin en üst kademelerine kadar ulaştığını gösterdi.

Türkiye'deki 12 mal varlığına da el konuldu

Operasyon kapsamında sonuçlanan en dikkat çekici davalardan biri ise eski Irak Vergi Genel Müdürü Usame Hüsam Cevdet hakkında verildi. Merkezi Yolsuzlukla Mücadele Ceza Mahkemesi, Cevdet'i 10 yıl, eşini ise 5 yıl 1 ay hapis cezasına çarptırdı.

Mahkeme ayrıca çiftin yaklaşık 25 milyon dolar tutarındaki para cezasını ödemesine hükmederken, Türkiye'de bulunan 12, Bağdat'ta bulunan 10 olmak üzere toplam 22 lüks taşınmaza, Türkiye ve Kuveyt'teki banka hesaplarına, nakit para, altın ve kira gelirlerinin tamamına el konulmasına karar verdi. Mahkeme, kara para aklama suçuna ilişkin delillerin "eksiksiz ve ikna edici" olduğunu vurguladı.

Operasyon yüzlerce yeni isme uzanabilir

Iraklı siyasetçiler ve uzmanlar, operasyonun henüz başlangıç aşamasında olduğu görüşünde.

Erbil merkezli Rûdaw Irak Masası Editörü ve akademisyen Dr. Nehro Muhammed'e göre soruşturma dosyalarında yaklaşık 128 kişi hakkında aktif işlem yürütülüyor. Ülke genelinde ise 952 kişiyle ilgili yolsuzluk dosyası bulunduğu belirtiliyor. Muhammed, yeni gözaltıların zamanlamasının henüz netleşmediğini ancak soruşturmanın çok daha geniş bir çevreye yayılabileceğini ifade etti.

Ulusal Aşiretler Akımı Siyasi Kurulu Başkanı Abdulrahman Cezayiri de önümüzdeki günlerde onlarca yeni gözaltı yapılacağını açıklarken, Erbil ile koordinasyon içinde hareket edildiğini ve bazı milletvekillerinin de arananlar listesinde bulunduğunu söyledi.

ABD ve FBI desteği iddiası

Soruşturmanın uluslararası boyutu da dikkat çekiyor. Eski Maliye Bakan Yardımcısı Fazıl Nebi, Başbakan Ali Zeydi'nin göreve gelmeden önce Washington ile yolsuzlukla mücadele konusunda mutabakata vardığını öne sürdü. Bazı uzmanlar, ABD'nin mali istihbarat paylaşımı yaptığını ve özellikle kara para aklama ile silahlı grupların finansmanına ilişkin önemli bilgiler sağladığını iddia ediyor.

Öte yandan Bahadli'nin daha önce ABD Hazine Bakanlığı tarafından yaptırım listesine alınmış olmasının soruşturmaya uluslararası ilgiyi daha da artırdığı belirtiliyor.

"300 milyar dolar Irak dışına çıkarıldı" iddiası

Helwest Hareketi yöneticilerinden Ali Heme Salih ise 2015 yılından bu yana yaklaşık 300 milyar doların yasa dışı yollarla Irak dışına çıkarıldığına ilişkin belgelere sahip olduklarını ileri sürdü. Salih, operasyonun başlamasının ardından bazı üst düzey isimlerin telefonlarını kapatarak yer değiştirdiğini iddia ederken, elinde yüzlerce ayrı yolsuzluk dosyası bulunduğunu söyledi.

Irak Milletvekili Şirvan Duberdani de soruşturmanın yalnızca Petrol Bakanlığı'yla sınırlı olmadığını, savunma, içişleri, enerji ve sanayi başta olmak üzere birçok kurumda büyük yolsuzluk dosyalarının bulunduğunu ifade etti.

Bir evden 57 milyon dolar, 27 kilo altın ve altın iç çamaşırı çıktı

Operasyon kapsamında ortaya çıkan en çarpıcı ayrıntılardan biri de Irak Milletvekili Hind El-Abbasi'nin evine düzenlenen aramada yaşandı.

Iraklı güvenlik kaynaklarına göre El-Abbasi'nin evinde yapılan aramalarda 57 milyon dolar nakit para, 27 kilogram saf altın ile tamamı altından yapılmış iç çamaşırı ele geçirildi. Söz konusu görüntüler Irak kamuoyunda büyük yankı uyandırırken, operasyonun devlet içindeki yolsuzluk ağının ulaştığı servet boyutunu gözler önüne serdi.

Başbakan Zeydi: Bu daha başlangıç

Irak Başbakanı Ali Zeydi ise operasyonların kararlılıkla süreceğini belirterek, "Yolsuzlukla mücadelede geri dönüş yok. Devletin içine sadece çalmak için girenler hesap verecek. Çalınan kamu kaynaklarının tamamını geri alacağız" mesajını verdi.

Irak'ta kamuoyunun yakından takip ettiği "Şafak Operasyonu", yalnızca büyük bir yolsuzluk soruşturması değil, aynı zamanda ülkenin siyasi dengelerini yeniden şekillendirebilecek tarihi bir hesaplaşma olarak değerlendiriliyor.

Operasyonun önümüzdeki günlerde yeni gözaltılar ve milyarlarca dolarlık yeni mal varlığına el koyma kararlarıyla daha da büyümesi bekleniyor.