NATO masasındaki 5 büyük mesele

Avrupalı ya da Amerikalı herkesin ağzından aynı cümle duyuluyor: “Ankara Zirvesi diğerlerinden farklı önemde.”

Peki neden öyle? Çünkü NATO bir yol ayrımında.

Türkiye belki de NATO’nun en kritik toplantısına ev sahipliği yaparken ittifakın şapkası çiçekle dolu değil.

EKSEN KAYMASI

Masadaki en büyük sorun ABD’nin stratejik önceliğinin giderek Hint-Pasifik bölgesine kayması ve Avrupa’ya ayırdığı askerî kaynakların azalması. Büyük ayrışmanın temelinde bu var. Avrupa, artık güvenlikte ABD’ye bağımlı olamayacağı acı gerçeğiyle karşı karşıya.

PARA SİLAHA DÖNÜŞEMEDİ

NATO’nun asıl meselesi savunmaya bütçe ayrılması değil. Savunma harcamalarındaki artışın hızlı bir şekilde silaha dönüştürülememesi. O yüzden dünkü savunma sanayii forumu NATO için hayati önemdeydi. Genel Sekreter Rutte’nin ortak çalışma teklifi de bu durumu kanıtlıyor.

RUSYA PROBLEMİ

Şimdilerde NATO 3.0 konuşulsa da ittifakın 77 yıllık tarihinde değişmeyen temel bir problem var: Rus tehdidi! Rusya’nın askerî baskısı, sabotaj faaliyetleri ve hibrit tehditleri NATO’nun doğu ve kuzey kanatları için en büyük risk. Avrupa’nın bütün savunma planlaması bu tehdit üzerine inşa ediliyor.

AVRUPA’NIN İKİLEMİ

ABD desteğini azaltırken Avrupa savunma sanayiinin mühimmat, hava savunması ve ağır silah üretim kapasitesinde yetersizlikler öne çıkıyor. Avrupa bir yanda hızlıca kendi savunma sistemini kurmak isterken diğer yanda Fransa gibi birkaç ülke Türkiye’nin bu konuda inisiyatif almasına karşı çıkıyor. Bu ikilemin aşılması için Ankara’da adım atılabilir.

UYGULAMA SORUNU

NATO’nun en büyük sorunlarından biri

savunma alanında alınan siyasi kararların uygulanmasını sağlayacak mekanizmanın çalışmaması. O yüzden Trump yönetimi her üye için adeta karne dağıtıyor. Bu, kısa vadede çözülecek bir sorun değil. Ama NATO’nun ortak planlama yapmasını engelliyor.