Avrupa Parlamentosu, askeri birliğe UPA kahramanlarının adını veren Zelenskiy'i kınadı

Avrupa Parlamentosu (AP), Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’nin seçkin bir askeri birliğe İkinci Dünya Savaşı dönemindeki Ukrayna İsyan Ordusu’nun (UPA) adını verme kararını eleştiren değişiklik önergesini çarşamba günü kabul etti. Daha önce alınan karar, Ukrayna ile Polonya arasında diplomatik gerilime yol açmıştı.

Avrupa Parlamentosu üyelerinin büyük çoğunluğu, Zelenskiy’nin kararını "yakın zamanda yaşanan gereksiz ve tahrik edilmemiş bir gerilim" olarak nitelendiren önerge lehinde oy kullandı. Metinde ayrıca Polonya’nın Rusya’nın işgaline karşı mücadelesinde Ukrayna’ya verdiği kararlı destek hatırlatıldı.

Önerge, Avrupa Halk Partisi üyesi Polonyalı milletvekili Andrzej Halicki ile Alman milletvekili Michael Gahler tarafından sunuldu ve Ukrayna’nın Avrupa Birliği üyelik sürecini değerlendiren rapora eklendi.

UPA, Ukrayna’da Sovyet yönetimine karşı mücadelede ve ülkenin bağımsızlığı için oynadığı rol nedeniyle geniş kesimlerce anılıyor.

Polonya’da ise örgüt, Nazi işgali sırasında on binlerce Polonyalının öldürüldüğü 1943-1945 Volhinya Katliamı’yla özdeşleştiriliyor. Polonya katliamı soykırım olarak tanırken, Ukrayna bu nitelemeyi reddediyor.

Zelenskiy’nin kararına tepki gösteren Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Ukraynalı lideri 2023’te verilen ülkenin en yüksek devlet nişanı Beyaz Kartal Nişanı’ndan mahrum bıraktı.

Diplomatik gerilim, Gdansk’ta düzenlenen son Ukrayna’nın Yeniden İnşası Konferansı’na da yansıdı. Toplantıya Zelenskiy yerine Ukrayna Başbakanı Yulia Svyrydenko katıldı.

Anlaşmazlığın, Ukrayna’nın AB üyeliğine Polonya’daki kamuoyu desteğini de olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor. Yakın tarihli bir ankete göre Polonyalıların yüzde 60’ı Ukrayna’nın AB üyeliğine karşı çıkıyor.

Zelenskiy kısa süre önce Ukrayna ile Polonya arasında "tarihimizdeki zorluklardan" kaynaklanan "bazı iç meseleler" bulunduğunu kabul etti. İki ülkeye Rusya karşısında kenetlenme ve geçmişten çok geleceğe odaklanma çağrısı yaptı.

Parlamentodan geniş destek

Avrupa Parlamentosu’nun kabul ettiği metinde, Zelenskiy’nin kararında "UPA’nın on binlerce kurbanı ve aileleriyle bağlantılı Polonya’nın hassasiyetleri ile acısının göz ardı edilmesinden" üzüntü duyulduğu belirtildi.

Milletvekilleri ayrıca kararın "iyi komşuluk ilişkilerine zarar verdiğini" ve "Avrupa değerleriyle bağdaşmadığını" ifade ederek Kiev ile Varşova’ya gerilimi düşürme ve uzlaşma çağrısında bulundu.

Oylamanın ardından Euronews’a konuşan Halicki, "Bu çok güçlü bir mesaj. Ukrayna makamlarına olumsuz duygular yaratmamaları ve Avrupa değerlerine aykırı hareket etmemeleri yönünde bir uyarı," dedi.

Halicki, "Birliğimizin parçası olmayı nasıl başaracaklarını düşünmeleri gerekiyor. Üye olmak istiyorlarsa ortak kurallara saygı göstermeliler," ifadelerini kullandı.

UPA’nın adının askeri birliğe verilmesine yönelik eleştiriye rağmen karar tasarısı, Rusya’nın saldırganlığı karşısında Ukrayna’ya desteği yineledi ve ülkenin AB üyeliği yolunda kaydettiği ilerlemeyi kabul etti.

Milletvekilleri, "Ukrayna’nın geleceğinin AB’de olduğunu" belirterek ülkenin Avrupa’yla bütünleşmesini "Birlik açısından stratejik bir öncelik" olarak tanımladı.🤨