Trump’ın Hazine Bakanlığı’na verdiği “ticareti kesin” talimatı uygulamaya konulursa, ABD’nin enerji ve hammadde ihracat pazarı daralacağı gibi, özellikle Amerikan havacılık, savunma ve teknoloji devlerinin İspanya’daki tedarik zinciri ve altyapı yatırımları zarar görebilir. Ambargolar açıkça ya da örtülü uygulamaya geçerse İspanya’da zeytinyağı, seramik ve gıda gibi lokomotif sektörler en büyük denizaşırı pazarlarını kaybedebilir.
İspanya’nın bu kaybı Türk ihracatçısının fırsatı olabilir...
Trump’ın İspanya’ya yönelik “ticareti kesme” veya gümrük vergilerini artırma tehditleri, küresel ticaret haritasında anında bir ‘ikame’ arayışını” tetikler.
Trade Map ve dış ticaret analizlerine göre İspanya’nın ABD pazarından çekilmesi veya pazar payı kaybetmesi durumunda oluşacak devasa boşlukta Türkiye için yaklaşık 2.4 milyar dolarlık net bir ihracat potansiyeli bulunuyor. Türkiye halihazırda bu üç kritik sektörde ABD’ye 640 milyon dolarlık ihracat yapıyor; yani zemin zaten hazır. Öne çıkabilecek sektörlere gelince:
1- Seramik karo ve yapı malzemeleri:
İspanya, ABD seramik karo pazarının açık ara en büyük tedarikçisi ve bazı kategorilerde yüzde 46’yı aşan pazar payı var. Türkiye’nin küresel pazara yaptığı yıllık seramik karo ihracatı yaklaşık 518 milyon dolar, İspanya’nın ABD’deki payını rahatlıkla ikame edebilecek bir üretim kapasitesine sahip olduğumuzu söyleyebilirim.
2- Sızma Zeytinyağı (Tarihi Fırsat Penceresi)
ABD, dünyanın en büyük zeytinyağı ithalatçılarından biri ve sızma zeytinyağı ihtiyacının yüzde 30.7’sini doğrudan İspanya’dan karşılıyor. Yaklaşık 1.3 milyar dolarlık bir pazardan bahsediyoruz. Türkiye’nin bu devasa pazardan aldığı pay ise şu an sadece yüzde 1.9.
İspanya’nın yavaş yavaş piyasadan çekilmeye zorlanması Ege Bölgesi üreticileri için tarihi bir fırsat doğuracaktır. Her ne kadar İtalya, Tunus ve Yunanistan ile rekabete girsek de kısa vadede özellikle sofralık zeytin ve dökme/düşük asitli yağ kategorilerinde İspanya’nın yerini en hızlı doldurabilecek esnekliğe sahibiz.
3- Şekerleme ve Çikolatalı Mamuller (Zaten Öndeyiz)
Aslında bu sektörde Türkiye ABD pazarında halihazırda İspanya’nın önünde yer alıyor. Türkiye, ABD’ye yıllık 214 milyon dolarlık şekerleme ihraç ederken, İspanya 143 milyon dolarda kalıyor. Olası bir ambargoda, özellikle kakao tozu ve dolgulu çikolata gibi niş kalemlerde Amerikan market zincirlerinin raflarını Türk markaları çok hızlı domine etmesi şaşırtıcı olmaz.
Tüm bu senaryolar Türkiye açısından kağıt üstünde kusursuz gözükse de Türk ihracatçısının önünde aşılması gereken engeller de yok değil. Özellikle gıda sektöründe ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nin (FDA) standartları ve sertifikasyon süreçleri oldukça katı. Ayrıca Trump yönetiminin “Önce Amerika” politikası gereği, İspanya’dan boşalacak alanları tamamen yerli üretime kaydırmak istemesi de şaşırtıcı olmaz.
ABD-İspanya geriliminin nereye varacağı şüphesiz zaman içinde netleşir ama erken kalkan yol alır... İhracatçılarımız uyumasın...