Nolan’ın “The Odyssey” uyarlaması Yunanistan’da tartışma yarattı; Truvalı Helen seçimi Atina'yı karıştırdı

Christopher Nolan’ın Homeros’un dünyaca ünlü destanından sinemaya uyarladığı “The Odyssey”, Yunanistan’da görsel anlatımıyla övgü toplarken oyuncu tercihleri ve devlet desteği nedeniyle tartışmaların odağına yerleşti.

16 Temmuz’da gösterime giren filmde Truvalı Helen karakterinin Oscar ödüllü oyuncu Lupita Nyong’o tarafından canlandırılması, ülkedeki bazı milliyetçi çevrelerin tepkisini çekti. Eleştirilerin bir bölümü oyuncu seçimine yönelirken bazı yorumcular da yapımın Yunan kültürünü ve tarihsel mirasını gerektiği ölçüde yansıtmadığını ileri sürdü.

Niki Partisi’nden oyuncu seçimi ve devlet desteğine tepki

Yunanistan’daki milliyetçi Niki Partisi, Nyong’o’nun Truvalı Helen rolüne seçilmesinin yanı sıra Yunan hükümetinin filmin ülkedeki prodüksiyonuna yaklaşık 6 milyon euro destek sağlamasını da eleştirdi.

Parti, kamu kaynaklarının Yunan tarihini ve mitolojisini çarpıttığını savunduğu bir yapıma aktarıldığını ileri sürdü. Daha önce benzer eleştirilerde bulunan bazı çevreler, oyuncu tercihinin Yunan kültürel kimliğine yönelik ideolojik bir müdahale olduğunu iddia etti.

“El Greco” filminin yönetmeni Yannis Smaragdis de oyuncu seçimine tepki gösterdi. Smaragdis, Yunanların kutsal ve değerli kabul ettiği kültürel unsurların Afrika kökenliymiş gibi sunulmaya çalışıldığını savundu. Daha önce Afrodit’in siyahi olarak tasvir edilmesine yönelik benzer bir tartışmanın yaşandığını hatırlatan yönetmen, Nolan’ın yaklaşımını Yunanlara karşı düşmanca ve yanıltıcı bir tutum olarak nitelendirdi.

“Güzel Helen neden daha ileri yaşta olmasın?”

Oyuncu ve yönetmen Renos Charalambides konunun Nyong’o’nun ırkı üzerinden değerlendirilmesine karşı çıkarken, asıl tartışılması gereken noktanın Helen karakterine ilişkin yaş algısı olduğunu söyledi.

Charalambides, güzelliğin belirli bir yaş grubuyla sınırlandırılmaması gerektiğini belirterek Truvalı Helen’in neden 40, 50 veya 60 yaşlarında olamayacağının sorgulanması gerektiğini ifade etti.

Kültür Bakanı’ndan sansür eleştirisi

Tartışmalara en sert karşılıklardan biri Yunanistan Kültür Bakanı Lina Mendoni’den geldi. Lifo dergisine konuşan Mendoni, bir sanatçının herhangi bir eseri veya miti nasıl yorumlaması gerektiğini belirlemenin devletin görevi olmadığını vurguladı.

Christopher Nolan gibi bir yönetmenin devlet müdahalesiyle sansürlenmesinin tartışılmasını eleştiren Mendoni, sanatçının yaratıcı özgürlüğünü savundu.

Selanik Aristoteles Üniversitesi Klasik Filoloji Profesörü Christos Tsagalis de Homeros’un eserlerinin yüzyıllar boyunca farklı toplumlar ve kuşaklar tarafından yeniden yorumlandığına dikkat çekti. Tsagalis’e göre bu eserlerin farklı biçimlerde ele alınması, destanların değerini azaltmak yerine evrensel niteliğini güçlendiriyor.

Çekim bölgelerine turist ilgisi arttı

Filmle ilgili tartışmalar devam ederken “The Odyssey”nin bazı sahnelerinin çekildiği Yunanistan’daki bölgeler de ziyaretçilerin ilgisini çekmeye başladı.

Navarin Körfezi, Methoni ve hilal biçimindeki sahiliyle tanınan Voidokilia Plajı gibi çekim noktalarının, filmin gösterime girmesiyle birlikte yeni bir turizm hareketliliği yaşadığı belirtildi.

Nolan’ın en büyük küresel açılışı

Tartışmalar filmin gişe performansını olumsuz etkilemedi. Universal Pictures verilerine göre “The Odyssey”, ilk hafta sonunda dünya genelinde yaklaşık 264 milyon dolar gelir elde etti.

Bu sonuç, yapımı Christopher Nolan’ın kariyerindeki en büyük küresel açılışa taşıdı. Filmde Matt Damon, Tom Holland, Anne Hathaway ve Zendaya başrolleri paylaşırken kadroda Lupita Nyong’o da yer aldı.

Nolan’ın 2023 yılında gösterime giren ve dünya çapında toplam 975 milyon dolar gişe gelirine ulaşan “Oppenheimer” filmi de büyük başarı kazanmıştı. “The Odyssey”, açılış hafta sonu performansıyla yönetmenin önceki yapımlarını geride bırakarak yeni bir kariyer rekoruna imza attı.