Dünya Kupası 64 takımla nasıl olabilir?

Gianni Infantino'nun FIFA'nın yönetimindeki 10 yıldan öğrendiğimiz bir şey varsa, o da daha fazlasının daha iyi demek olduğudur.

Daha fazla turnuva, daha fazla maç, daha fazla para.

Yenilenen Kulüpler Dünya Kupası, genişletilmiş Dünya Kupası ve şişirilmiş bilet fiyatları.

Ve elbette bir de Dünya Kupası finalinde devre arasının 27 dakika 22 saniye sürmesine neden olan Super Bowl tarzı gösteri.

Ama burada neden duralım ki?

Infantino rotayı, 64 takımlı bir Dünya Kupası'na doğru kırmış gibi görünüyor.

Infantino bu hayalini savunmak için, "Küçük ülkelere katılma şansı vermezseniz, kendilerini geliştirmeye devam etme motivasyonları eksilir" düşüncesini de dile getirdi.

Ancak elbette, daha küçük ülkeler bu şanstan mahrum bırakılmıyor.

Yeterince iyilerse, elemeleri geçiyorlar. Yeşil Burun Adaları, Curaçao, Ürdün ve Özbekistan bunlara örnek.

Aslında sadece turnuva formatı açısından bakıldığında, 64 takım matematiksel olarak mantıklı geliyor.

On altı gruba yayılacak takımlara arasından ilk iki takım eleme aşamasına geçecek.

Bununla birlikte üçüncü takımlar arasından bir liste belirleme zorunluluğu da kalmayacak.

Peki 64 takıma çıkmanın bundan başka mantıklı bir nedeni olabilir mi?

Önerilen genişlemenin arkasında kim var?

Öncelikle buraya nasıl geldiğimizle başlayalım.

2030 Dünya Kupası, Uruguay'da düzenlenen ilk Dünya Kupası'nın 100. yıl dönümü olacak.

Turnuvaya Fas, Portekiz ve İspanya ev sahipliği yapacak.

Ancak açılıştaki ilk üç maç, yüzüncü yıla özel olarak Uruguay, Arjantin ve Paraguay'da oynanacak.

Güney Amerika futbolunun yönetim organı CONMEBOL ise daha fazla maç istiyor.

CONMEBOL, Nisan 2025'te, 64 takıma çıkılmasıyla oluşacak ek dört grubun maç programının kendilerine verilmesini istedi.

Başkanı Alejandro Dominguez, bunun "dünyadaki hiç kimsenin partinin dışında kalmamasını" sağlayacağını söyledi.

Ancak bu çıkış pek destek bulmadı.

UEFA Başkanı Aleksander Ceferin, bunu hem turnuva hem de eleme süreci için "kötü bir fikir" olarak nitelendirdi.

Kuzey ve Orta Amerika ile Karayipler futbolunun yönetim organı (Concacaf) başkanı Victor Montagliani de geçen yıl bunun "geniş futbol ekosistemine" zarar vereceğini söylemişti.

Asya Futbol Konfederasyonu (AFC) Başkanı Şeyh Salman bin İbrahim Al Khalifa da aynı fikirde olduğunu belirterek, daha fazla genişlemenin "kaosa" yol açabileceğini söyledi.

Ancak bu karşı çıkışların hiçbiri, FIFA Konseyi'nin 37 üyesinin aldığı kararla bunun gerçekleşmeyeceği anlamına gelmiyor.

Daha fazla takım eklemek Dünya Kupası'nın değerini düşürür mü?

64 takımlı bir turnuvanın iki ana avantajı var: Daha doğal bir format ve gelişmekte olan ülkeler için daha fazla fırsat.

Infantino, özellikle Yeşil Burun Adaları'nın kahramanlık hikayesine atıfla bu ikinci yaklaşımı öne çıkarıyor.

FIFA turnuva öncesinde, 48 takıma genişlemeyle gelen bazı takımların rekabetçi olamayacağı eleştirilerine maruz kalmıştı.

Yeşil Burun Adaları ise, İspanya ve Uruguay ile berabere kalarak grubunda ikinci oldu.

Mavi Köpekbalıkları olarak anılan takım, son 16 turunda Arjantin maçını uzatmalara götürmeyi başardı.

3-2'lik skorla mağlup olsa da Messi ve arkadaşlarına büyük korku yaşattı.

Ancak kahramanlık öyküleri de, turnuvanın rekabetçi yönüyle dengelenmeli.

Haiti, Irak, Ürdün, Panama, Tunus ve Özbekistan turnuvadan puan alamadı. Kupanın büyükleri için onların maçları minimum risk taşıdı.

Daha fazla takımın eklenmesi durumunda, büyük takımların eleme aşamasına çıkamaması gibi sürprizlerin tekrarlanması zorlaşır.

Fazladan yerlerin kime verileceği sorusu da ortaya çıkıyor.

Bu yılki eleme sonuçlarına göre, 2026 turnuvası 64 takımla oynanmış olsa, Dünya Kupası'na katılmaya hak kazanan ek ülkeler şunlar olacaktı:

AFC: Endonezya, Umman, Birleşik Arap Emirlikleri

UEFA: Danimarka, İtalya, Polonya

CONCACAF: Honduras, Jamaika, Surinam

CONMEBOL: Bolivya, Venezuela

OFC: Yeni Kaledonya

Afrika: Burkina Faso, Kamerun, Gabon, Nijerya

Bu takımların altısı FIFA dünya sıralamasında ilk 50'de yer alıyor; üçü Avrupa'dan, ikisi Afrika'dan ve biri Güney Amerika'dan.

Sorun da burada yatıyor.

Asya ve CONCACAF, bu yılki performansların da gösterdiği gibi, daha zayıf takımların yarıştığı konfederasyonlar.

Afrika'dan Dünya Kupası'na gelen 10 ülkeden dokuzu grup aşamasını geçti.

Ancak Asya'dan gelen dokuz ülkeden sadece ikisi, ev sahibi ülke olan CONCACAF'ın altı ülkesinden ise sadece üçü bir üst tura yükselebildi.

Grubunu sonuncu sırada tamamlayan ve sadece bir puan alan Yeni Zelanda, dünyanın en iyi 150 takımı arasında Okyanusya'dan tek ülke oldu.

Eğer kontenjanlar tekrar artırılırsa, rekabet dengesi açısından Avrupa'ya daha fazla yer verilmesi gerektiği yönünde bir görüş var.

Ancak diğer yandan, Dünya Kupası'na daha fazla takımın katılmasının, bu ülkelerde futbolun daha da gelişmesine olanak sağlayacağını savunanlar da var.

Infantino bu genişleme paketini küresel futbol için iyi bir şey olarak pazarlayacaktır.

Ancak bunun rekabet için iyi olup olmadığı konusunda şüpheler olması kaçınılmaz.

Bu genişleme hayata geçirilirse FIFA'ya bağlı 211 ülkenin neredeyse üçte biri turnuvada olacak.

Grup aşamaları, adeta bir konfederasyonlar arası eleme mücadelesine dönüşecek.

64 takımın lojistik sorunları

Dünya Kupası'nı 64 takıma genişletmek aslında dört takımdan oluşan dört ek grup eklemek demek.

Ancak daha fazla grup, daha fazla zaman gerektiriyor.

Bu yılki turnuva 39 gün sürdü.

Ek 24 maç için 20 program slotuna veya beş güne daha ihtiyaç duyulacak.

Ancak bu yazki etkinlik iki nedenden dolayı benzersizdi: Birden fazla zaman dilimi ve kapalı stadyumlar.

FIFA, televizyon yayınları için ayrılan özel zaman dilimlerine sadık kalabilmek adına, maç günlerini 14 saatlik bir süreye yayarak uzatmayı başardı.

Bir sonraki turnuva 48 takımla oynansa bile, bunu yeniden yapabilmek o kadar kolay olmayacak.

İklim değişikliği gündüzleri oyun oynamayı daha zor hale getiriyor. Son haftalarda Avrupa'da yaşanan rekor sıcak hava dalgalarına bakın.

Turnuvayı düzenleyecek ülkelerin sıcakla mücadele için Atlanta, Dallas, Houston ve Vancouver'daki gibi kapalı mekanlara sahip olma olasılığı çok daha düşük.

Suudi Arabistan'da düzenlenecek Dünya Kupası'nın 2034 yazı yerine Ocak 2035'e ertelenmesi ihtimali var.

Ancak diğer ülkelerin bu giderek büyüyen sorunun üstesinden nasıl geleceği belirsizliğini koruyor.

Bu yıla kadar, Dünya Kupası yalnızca bir kez iki evsahibi tarafından düzenlenmişti: 2002'de Japonya ve Güney Kore tarafından.

Bir daha herhangi bir ülkenin tek başına ev sahipliği yapabileceğini hayal etmek zor.

Bu Suudi Arabistan gibi zengin bir ülke olsa bile.

Örneğin, İngiltere ve İskandinavya'nın ya da Doğu Avrupa'nın ev sahipliğinde Dünya Kupaları düzenlenebilir mi?

Asya veya Afrika ülkelerinden biri Dünya Kupası'na ev sahipliği yapmayı nasıl finanse edebilir?

Çözülmesi gereken diğer konulara da bakalım.

Bu yaz 43.000 ile 81.000 arasında değişen kapasitelere sahip stadyumları olan 16 ev sahibi şehir vardı.

Olası bir takım artışında bu anlamda daha fazla fazlasına ihtiyaç duyulacaktır.

Elemelere katılacak ülkeler için 64 adet ayrı tesise ihtiyaç duyulacaktır.

Ardından taraftarlar için otellerin sağlanması ve onların ulaşımını sağlayacak altyapı ve destek ağı geliyor.

Dünya Kupası'nı genişletmek, daha fazla ülkeye daha fazla fırsat vermek kadar basit değil.

Bu genişlemenin temel amacı para mı?

Infantino'nun seçildiğinde verdiği en önemli vaatlerden biri, futbola daha fazla maddi kaynak sağlamaktı.

Artık her futbol federasyonu dört yıllık bir dönemde 8 milyon dolar maddi kaynak alıyor.

Daha küçük ülkeler için ise buna ek olarak 1,2 milyon dolar daha sağlanıyor.

Konfederasyonlarsa futbolu geliştirmek, tanıtmak ve organize etmek için 60 milyon dolar alacak.

Bu nedenle Infantino'nun gelecek yıl rakipsiz bir şekilde yeniden seçilmesi muhtemel.

Bu paranın bir yerden gelmesi gerekiyor. Öncelikli kaynaksa elbette Dünya Kupası gelirleri.

FIFA, 2017'de 48 takımlı bir Dünya Kupası'nın 6,5 milyar dolar gelir getireceğini ön görmüştü.

2022'de formatı tekrar revize ederek 24 maç daha ekledi.

Şimdi ise bu yıl 9 milyar dolar gelir elde etmeyi bekliyor.

64 takımlı bir etkinliğin televizyon yayın haklarından, sponsorluklardan ve bilet satışlarından daha fazla gelir elde etmesi muhtemel.

FIFA, futbolu geliştirmekle yükümlü olduğunu söylüyor ve bunun için kullandığı araç da giderek daha fazla futbol oynanması gibi görünüyor.

Ancak eleştirmenler, genişlemenin oyun için artık iyi olmadığı bir noktanın var olduğunu savunacaktır.