Ödüllü teorik fizikçi Prof. Dr. Dereli’yle evrenin sırlarına yolculuk

Yerçekimi var mı, yoksa her şey göreceli mi? Büyük patlamadan önce neler oluyordu? Antimadde nedir? Kuantum mekaniği ne işe yarar? Çin, ayın arka yüzünde neler yapıyor? Biraz da evrenin meseleleriyle dertlenelim! 60 yıldan uzun zamandır bu konulara kafa yoran ödüllü teorik fizikçilerimizden Prof. Dr. Tekin Dereli ile hem eski albümleri karıştırdık hem zor sorulara yanıt aradık.

1- Koç Üniversitesi’nin Karadeniz kıyılarına bakan kampusundayız. Öğretim yılının sona ermesiyle öğrenciler rahat etmiş. Biz de bilim alanında minik bir yolculuk yapalım diye ülkemizin değerli bilim insanlarından Prof. Dr. Tekin Dereli’nin sınıfının kapısını çaldık… Dereli, 60 yıldan uzun zamandır yer çekiminden kara deliklere, kuantum mekaniğinden antimaddeye fiziğin en çetin problemleri üzerinde çalışan, yüzlerce makalesi olan, bir o kadar öğrenci yetiştirmiş, TÜBİTAK Bilim Ödülü ve Sedat Semavi Fen Bilimleri Ödülü sahibi bir isim… Zor sorulardan önce eski albümleri açıyoruz. Sohbetimiz büyük patlamayla değil, Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki eğitim atılımlarıyla başlıyor.

Sene 1920’ler… Esnaf bir babanın oğlu olan babası Hamit Dereli memleketi Isparta’dan çıkıp kendi imkânlarıyla İstanbul’a geliyor ve iki yıllık öğretmen okulunu bitiriyor. Ardından devlet bursuyla İngiltere’deki Kings College’de İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden Shakespeare uzmanı olarak mezun oluyor. Türkiye’ye dönüp Atatürk’ün 1935’te kurduğu Dil, Tarih, Coğrafya Fakültesi’nin ilk hocalarından oluyor. Öğrencileri arasında Halil İnalcık, Tahsin Özgüç gibi isimler var. Kendi gibi Ispartalı, memleketinden okumak için çıkmış Nilüfer Hanım ile evleniyor. Tekin Dereli, çiftin üç çocuğundan en küçüğü olarak 1949 yılında dünyaya geliyor. Çocukluğu Dil, Tarif Coğrafya Fakültesi koridorlarında, dekan babasının arkadaşları profesörlerle bilimsel sohbetlerle geçiyor.