BERGAMALI ÇİFTÇİ MEHMED’İN ALTIN DOLU KÜPLERİ

Kitapta Ayasofya’daki her sütununun, sütun başının, kubbesinin, minarelerinin, mozaiklerinin, hat levhaların, ek yapıların, hatta avizelerin hikayeleri tek tek anlatılıyor. Ayasofya’nın ana mekânında bulunan iki mermer küpün hikayesi de anlatılanlar arasında. Beyaz mermerden oyularak yapılan bu küpler Sultan lll. Murad (1574-1595) zamanında Bergama’dan getirilmiş. Kitapta küplerin öyküsü Tan Göksel’den aktarılarak anlatılıyor.

Hatiboğlu Mehmed adlı Bergamalı bir çiftçi bir gün toprağını sürerken karasabanı sert bir şeye takılıp kalır. Sabanın neye takıldığını anlamak için takıldığı kayanın etrafını açmaya başlayınca üç büyük mermer küp çıkarır ortaya. Şaşkınlığını daha da artıran şey üç küpün içinin de altıla dolu olmasıdır. Heyecandan ne yapacağını bilemez. Hemen kazdığı topraklarla küplerin üzerini tekrar kapatarak tahtın şehri İstanbul’un yolunu tutar. Devrin padişahı lll. Murad’ın huzuruna çıkar. Köylünün getirdiği habere sevinen lll. Murad yanına bir vezirini ve bir miktar asker vererek Bergama’ya gönderir. Tarladaki içi altın dolu üç mermer küp toprağın altından çıkarılır. Vezir küplerden birini padişah fermanıyla Mehmed’e bırakmak ister ama o buna razı gelmez. Padişahın kendisine altınları değil küpü hediye ettiğini söyler. Küpün içindeki altınlar boşaltılarak diğer iki küple birlikte İstanbul’a götürülür. Padişah bu fakir köylünün göz tokluğundan çok etkilenir ve kendisine o bölgede büyük bir arazi bağışlar. Gelen iki mermer küp Ayasofya’ya götürülür, ağız kısımları Türk mermer tezyinâtı ile kaplanıp kapak konularak altına musluk ilave edilir. Ayasofya’da çeşme olarak kullanılmaya başlanır. Hatipoğlu Mehmed’in aldığı küp ise Bergama’da bir hama konur ve orası Küplü Hamam olarak anılır. Sultan ll. Mahmud devrinde Paris Louvre Müzesi’ne hediye edilir.  🤫