Yaşar Nabi Nayır’ı anarak

VARLIK Dergisi 93 yıldır bizi aydınlattı, bilgilendirdi, edebiyatın ustalarını tanıttı.

Yazarak, çalışarak Yaşar Nabi Nayır’ı sanat, edebiyat dünyasından tanımayan yoktur.

Ben Varlık’ta çalışmadım ama ‘Yıllıklar’a ‘Yılın Deneme ve Eleştirisi’ni yazardım.

Bir süre de PEN Kulüp başkanıyken yönetim kurulunda bulundum.

Kutlama toplantısına da gitmiştim.Varlık Aylık Edebiyat ve Kültür Dergisi Temmuz 2026 sayısından bazı alıntılar yapacağım.

Editörden

Varlık 93 yaşında!

“Memlekette TV kanalları, gazeteler sırayla, hızla tek tipleşirken kitap yayıncılığı, edebiyat dergiciliği hâlâ çeşitliliğini koruyor, ancak yükselen kâğıt ve baskı maliyetleri yüzünden bazı dergilerin art arda kapandığını görüyor, üzülüyoruz” diye yazmışız Ekim 2018’de.

O gün bir tehlikeye işaret ediyorduk, bugünse sonuçlarıyla karşı karşıyayız hem siyasi hem de ekonomik açıdan çok daha dar bir boğazdayız. Bir zamanlar Anadolu’nun herhangi bir ilinde hazırlanan bir dergi İstanbul’daki kitabevlerinin raflarında kendine yer bulabiliyor, İstanbul’da basılan dergiler de ülkenin dört bir yanındaki okurlara ulaşabiliyordu. Fikirler ve estetik arayışlar arasındaki diyaloğu zenginleştiren bu çok yönlü akış tüm dergileri çoğulluktan gelen bir dirençle güçlü kılıyordu. Şimdiyse durum vahim. Dağıtım sorunlarını bir kenara bırakalım, yayın hayatını sürdürebilen kaç dergi kaldı ki?...

Sosyal medya ne yazık ki umulduğu gibi çoğulcu bir bakış getirmedi. Algoritmik kuşatma -siyasi baskının bile beceremediğini pek güzel yapıyor- toplumu hızla tek tipleştiriyor, yankı odalarına hapsediyor. Oysa edebiyat ancak farklı seslerin yan yana geldiği, birbirini sınadığı, birbirine itiraz ettiği ortamlarda gelişebilir. Tam da bu nedenle edebiyat dergilerine sahip çıkmamız gerekiyor. Dergileri kaybettiğimizde piyasanın taleplerine göre üretenler ve sosyal medyanın algoritmalarla tasarladığı müşteriler kalır geriye yalnızca. Okurun eleştirel bir zihinle yetişmesi adına edebiyat dergiciliği önemlidir.

Dergiler estetik ve fikri bir çarpışma, yüzleşme mekânıdır. Edebiyat dergilerde tartışılır, yenilenir.

Evet, tüm zorluklara rağmen edebiyatımızın amiral gemisinin yolculuğu sürüyor. Varlık, Türkiye’de sadece edebiyatın değil; kültür sanatın ve toplumsal hayatın da izlenebileceği benzersiz bir tanıklık sunuyor. Bugün bu tanıklığı sürdürmek her zamankinden daha büyük bir anlam taşıyor. Ama vurgulamamız gerekir: Doksan üç yıldır bizi ayakta tutan şey, geçmişe sadakatle birlikte geleceğe karşı duyduğumuz sorumluluk. Yolculuğumuzu sürdürmemizi sağlayan yazarlarımıza, şairlerimize, çevirmenlerimize ve her koşulda Varlık’a sahip çıkan okurlarımıza teşekkür ediyoruz.

Varlık hepimizin belleği. Varlık edebiyatın dönüştürücü gücüne inananların dergisi.

Hep birlikte Varlık’lı nice yıllara!

İçindekiler

Çizgiyorum – Melike Kılıç

2026 Yaşar Nabi Nayır Gençlik Ödülleri – Varlık

Tuana Geçici ile Söyleşi – Varlık Şiirler

Tuana Geçici, Eda Yılmaz ile Söyleşi – Varlık

Miladı Mağlup – Eda Yılmaz

Çatlamış Deney Tüpleri Rapsodisi – Baha Tuncer

İkinci Ten – Yusuf Gürfidan

Yıldızlara Yakışan Hitaplar – Serap Çokuysal

Birilerine Bunu Nasıl Anlatabilirim? – Mir Mengi

Şiirler – Füsun Ada Akman

Mesafeler Kısalırken Ben ve Öteki: Facebook – Mahmut Mutman

Mesafe Telaşı – Hüseyin Köse

Bir Mesafe Yitimi Olarak Utanç – Tuba Pırlant Yılmaz

Kaç Asırlık Mesafe: Aşk – Cihan Oğuz