EŞ VE ÇOCUKTAN DA KESİNTİ OLACAK MI?
SGK’dan emekli aylığı alan kişi 2025 yılında vefat etti ve eşine ölüm aylığı, kızına da yetim aylığı bağlandı. Emekli maaşı alan ancak vefat sigortalının 2021 yılında genel sağlık sigortası prim borcu olduğu SGK tarafından tespit edildi. Bu borç, eş ve kızın ölüm aylıklarından kesilecek.
Sigortalı aktif çalışırken, 2024 yılında vefat etti ve kızına, eşine ölüm aylığı bağlandı. Vefat eden sigortalının SGK’ya herhangi bir borcu bulunmuyor, ancak eşinin 2022 yılından kendi sigortalılığı nedeniyle borcu olduğunu SGK tespit ediyor. Eşe ödenen ölüm aylığından bu borç kesilecek.
Ancak vefat eden ve borcu olan sigortalıdan dolayı SGK’dan aylık almayan eş, çocuktan prim borcu tahsil edilmeyecek. Ayrıca kendi sigortalılığından dolayı SGK’dan emekli aylığı alanlar, prim borcu olup da vefat eden kişinin borcunu ödemeyecek. Örneğin, kişinin sigortalı babası ve eşi vefat ediyor ve kişi sadece eşi üzerinden ölüm aylığı alıyor. Kişinin babasının SGK’ya prim borcu bulunuyor ancak maaş aldığı eşinin borcu bulunmuyor. Bu durumda babasının borcu kişinin emekli maaşından kesilmeyecek.
KESİNTİ TUTARI YÜZDE 10’A DÜŞÜRÜLDÜ
Yasa ile emekli maaşlarından ve dul ve yetim aylıklarından yapılacak kesinti tutarı maaşın yüzde 25’ini geçmeyecek. Ancak SGK genelgesinde ise yapılacak kesinti oranının, maaşın dörtte biri oranında olacağı ve maaşın yüzde 10’unu aşamayacağı belirtildi. Örneğin, emekli aylığı alırken vefat eden kişinin eşine ölüm aylığı bağlandı. Ancak vefat eden sigortalının geçmişte SGK’ya prim borcu tespit edildi. Prim borcu, eşin ölüm aylığından yüzde 10 kesinti yapılarak tahsil edilecek. Bir örnek daha vereyim. Emekli aylığı alırken vefat eden sigortalının eşine ölüm aylığı bağlandı. Eş aynı zamanda kendi sigortalılığından dolayı da SGK’dan emekli maaşı alıyor. Yani, iki emekli maaşı alıyor. Hem vefat eden sigortalının hem de eşinin geçmişten kaynaklı prim borcu olduğu tespit ediliyor. Bu durumda eşin vefat eden sigortalıdan aldığı maaş üzerinden yüzde 10, kendi sigortalığından dolayı aldığı emekli maaşı üzerinden de yüzde 10 kesinti yapılacak.
Maaşlarından kesinti yapılanlara itiraz hakkı da tanındı. Buna göre itirazlar sosyal güvenlik il müdürlüklerine, sosyal güvenlik merkezlerine yapılabilecek.