Bölgesel asgari ücret uygulanabilir mi?
Bir süredir, bölgesel asgari ücret tartışılıyor. Kimi kesimlere göre, işverenler, bölgesel asgari ücret uygulanması için baskı yapıyor, buna karşılık sendikalar ise şiddetle karşı çıkıyor. İşçi sendikaları, bölgesel asgari ücretin, işverenler tarafından istismar edileceğini, eşitlik ilkesine de aykırı olacağını savunuyor.
Bölgesel asgari ücret tartışması yeni değil. Her yıl bir şekilde ısıtılıp ısıtılıp gündeme getiriliyor. Şunu belirteyim, bu konuda, hem kamu tarafı hem de kimi üniversiteler geçmiş yıllarda uygulanabilirliğini anlamak için araştırmalar yaptı, ancak rafa kalktı. Araştırmanın amacı da istihdamın artırılıp artırılmayacağına yönelikti. Yani, ortada yeni bir araştırma veya çalışma yok.
Nedir bölgesel asgari ücret? Özetle; İstanbul gibi geçim masraflarının yüksek olduğu büyük şehirlerde çalışanlara daha yüksek asgari ücret ödenmesi, geçim şartlarının nispeten daha uygun olduğu illerde daha düşük ücret ödenmesi anlamına geliyor. Geçmişte de uygulandı. Hatta sektörel ücret uygulaması da yapıldı. 1951, 1967, 1969, 1973 yıllarında hem bölgesel asgari ücret hem de sanayi sektörüne, tarımda çalışanlara yönelik sektörel ücret uygulamaları yapıldı. Mesela o yıllarda İstanbul’da ödenen asgari ücret ile Hakkari, Muş gibi illerde uygulanan ücret arasında İstanbul’da çalışanlar lehine yüzde 25 fark vardı. Hatta kimi illerde bu fark yüzde 50’lere kadar çıkıyordu. Ancak bu uygulamaların eşitlik ilkesine aykırı olduğu tespit edildi, genel ve tek asgari ücret uygulamasına geçildi.😐