5’İNCİ MADDE NASIL İŞLER
- ‘NATO’nun ikinci büyük ordusuna’ sahip Türkiye, ‘nükleer silaha sahip tek Müslüman ülke’ olan Pakistan ve petrol zengini Suudi Arabistan’ın savunma ortaklığı kadar, NATO’nun 5’inci maddesine benzer bir taahhüdün açıklanması da ayrıca dikkat çekti. 5’nci madde bir ülkeye saldırı tüm üyeleri yapılmış gibi sayar ve diğer ülkelerin ona yardım etmesini öngörür.
- Dışişleri Bakanı Hakan Fidan cumartesi akşamı AA Editör Masası’na verdiği röportajda anlaşmayı biraz açtı. Fidan, 5’inci maddenin hayata geçirilmesi için üye ülkenin çağrıda bulunması gerektiğini, istihbarat, lojistik, mühimmat ya da tehdidin büyüklüğüne göre askeri destek talep edebileceğini kaydetti.
- NATO’ya baktığınızda 5’inci madde bir kez işletilmiş, o da 11 Eylül 2001’de ABD’ye yönelik düzenlenen El Kaide saldırıları sonrasında.
KIZILDENİZ’DE ARTAN TEHDİT
- Her ne kadar taraf ülkeler ittifakın hiçbir ülkeyi hedef almadığını vurgulasa da bölgesel arka plan dikkat çekici. Pakistan, Hindistan ile ezeli bir rekabet içinde. Suudiler, Hürmüz krizi, öte yanda Kızıldeniz’de Tahran ile müttefik Yemenli Husilerin artan güvenlik tehdidiyle karşı karşıya.
- Nitekim Bakan Fidan da Süveyş kanalı üzerinden Akdeniz’e açılan Kızıldeniz’in açık kalmasının Türkiye’nin ticari çıkarları açısından da önemli olduğunu, dolayısıyla askeri tartışmaların içinde yer almasının normal olduğunu söylüyor. Türkiye bir yandan da Ukrayna savaşına çözüm üretmeye çalışırken, Yunan, Kıbrıs Rum ve İsrail komplolarına karşı caydırıcılık gücünü arttırmayı hedefliyor.