EMEKLİ MAAŞINIZ KESİLMEDEN YENİ İŞTE ÇALIŞABİLECEKSİNİZ
Soru: Memur statüsünde kasım ayında yaş haddinden emekli olacağım. Çalışmaya devam etmek istiyorum. Emekli maaşım kesilmeden özel sektörde sigortalı çalışabilir miyim? Enver A.
Cevap: Emekli olduktan sonra emekli maaşı alıp ister başkasının yanında isterseniz de kendi adınıza çalışabilirsiniz. Emekli olduktan sonra sigortalı olarak çalışacaksınız. Bunun için de SGK’ya, Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) adı verilen bir prim ödeyeceksiniz. Emekli olduktan sonra işçi statüsünde bir işverene bağlı olarak çalışanlardan SGDP kesintisi yapılır. Kamuda çalışanlar ise emekli aylığından kesinti yapılarak yine kamuda çalışabilirler.
İŞVEREN MESAİ ÜCRETİ YERİNE İZNE ZORLAYAMAZ
Soru: Yıllık fazla çalışma saatim mayıs ayı içerisinde doldu ve 21 saati de aştı. Yılın geri kalanında da muhtemelen fazla mesai çalışmam olacak. İşverenim, fazla mesai ücretini ödemiyor, bunun yerine güne gün olarak dinlenme veriyor ancak ben ücretini fazla mesai olarak ödenmesini istiyorum. Bu konu ile ilgili kanuni düzenleme var mıdır? İrfan K.
Cevap: İş Kanunu’na göre çalışma süresi haftalık 45 saat. İşçi statüsünde çalışanlar için bu 45 saatlik çalışma süresinin üzerindeki her bir çalışma, fazla mesaiye girer ve ücretlendirilir. Ücretlendirme de her bir saat fazla çalışma için verilecek ücretin yüzde 50 fazlası olarak uygulanır. Fazla çalışma ücreti hesaplanırken haftalık çalışma süresi esas alınır. Haftalık 45 saatlik çalışma süresi işçi ile işverenin anlaşması halinde bölünebilir. Bu süre 6 güne de bölünebilir, 3 güne de bölünebilir; daha farklı da bölünebilir, 24 saatlik vardiyalı da çalışılabilir. Ancak haftalık çalışma süresi aşılamaz. Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında 1 saat 30 dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında 1 saat 15 dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir. Ancak, işveren işçiye fazla çalışma ücreti ödemek yerine serbest zaman kullanmaya zorlayamaz. Sizin durumunuzda fazla çalışma sürelerini ücret olarak alma hakkınız var. Eğer işveren ödeme yapmazsa sizin için iş sözleşmesini fesh etme hakkınız doğar.