Yemek ve kültür

YEMEK kültürünün tarihini ve sofra adabının örneklerini, Anadolu lezzetlerini üç aylık Yemek ve Kültür dergisinin Yaz 2026 sayısında bulabilirsiniz.

Yazılardan seçmeler:

Sofra - Enis Batur

“Yemek Dünyası”, dünyanın içinde başlı başına bir dünya. Sekiz milyar insanın yaşadığı yerkürede, saat farkları göz önünde bulundurulursa, her an yeniyor, içiliyor beş kıtada. Bütün canlılar beslenir, insan başka: Ekicidir, toplayıcıdır, avcıdır, bu eylemlerin ve türevlerinin ötesinde (belki de “üstünde” demeliyim) bir kültür kurmuştur binyılları aşarken. Merkezinde “sofra”yı görüyorum ben.

Anadolu’da beş evden ikisinde yer sofrasında yemek yemeyi sürdürdüklerine ilişkin istatistik doğru verilere mi dayanıyor bilmiyorum. Yer sofrasında bağdaş kurarak yemenin sindirim açısından daha sağlıklı olduğu görüşü doğru mu onu da. Bildiğim yer sofrasının, türevi çilingir sofrasının da yeme içme tarihimizde geniş yeri olduğu. Ahşap, bakır, pirinç sini-tepsilerin üzerine inşa edilir sofra.

Veliaht Abdülmecid Efendi’nin Sofrasından Son Dönem Osmanlı Saray Mutfak Kültürü - Lale Uçan

İmparatorluk başkenti, padişah ve ailesinin ikamet ettiği mekân olarak değerli bir konuma sahip İstanbul’da kültürden sanata, mimariden gıda ürünlerine zenginlik, çeşitlilik ve değişimler saraya, sonrasında İstanbul halkına uzanmıştır. Saray söz konusu olduğunda mutfak zihniyeti, Osmanlı kültür hayatındaki değişimler gibi etkilenmiştir. Değişim gıda ürünlerinden pişirme tekniklerine, yemek adabından yurtdışından getirilen sofra takımlarına ve yeme içme alışkanlıklarına kadar sirayet etmiştir. Osmanlı saray mutfağı için önemli bir zaman dilimi olan 20. yüzyıl, İstanbul ve Osmanlı klasik dönem saray mutfağı ile ortak değerleri taşıdığı gibi farklılıkları yansıtmıştır.

Unutulmuş Halk Yemeklerinden Yedi Tarif - Musa Dağdeviren (Çiya Lokantası’nın Ustası)

1- Erik Çorbası

Bölge: İç Anadolu Tokat - Almus ve çevresi

2- Nohutlu Kuzu Göbeği

Bölge: Akdeniz Antalya - Akseki ve çevresi

3- Hıngedan Kavurması

Bölge: Doğu Anadolu Hakkari - Yüksekova ve çevresi

4- Serbidev (Ayranlı Yarma Buğday)

Bölge: Güneydoğu Şırnak ve çevresi

5- Metaz

Bölge: Karadeniz Düzce ve çevresi

6- Düğün Turşusu

Bölge: Ege Aydın - Nazilli ve çevresi

7- Radika Çiçeği (Karahindiba) Şerbeti

Bölge: Marmara İstanbul- Şile Ömerli köyü ve çevresi

Zeynep Oral: Sohbet keyifliyse yemek de lezzetlidir! - Pelin Özer

Ne mutlu bize ki halen zamanı isabetli biçimde gösterip tıkır tıkır işleyen saatlerimiz var. Yönümüzü kaybeder gibi olduğumuzda, gerekçe bolluğuyla tam yüzümüz asılacakken, ayarlarımız şaşmak üzereyken o saatler üretkenlikleriyle, geliştirdikleri direniş modelleriyle ve belki de en önemlisi, öyle hiç de kolay kolay tükenmeyeceğini duyururcasına yayılan ve atmosfere olumlu etkiler eken enerjileriyle bizi, nasıl oluyor bilinmez hop diye ayağa kaldırıveriyor. İşte o saatlerden biri sekseninci yaşını tam da çalışkanlığına, paylaşımcı ve dost karakterine yaraşır biçimde kutlayan; üstelik “abla”lığı tüm olumlu katmanlarıyla her daim kucaklayarak coşkuyla kabul eden sevgili Zeynep Oral’dır.