Aktör ve oyun yazarı olan David Haig’ın imzasını taşıyan tiyatro oyunu ‘Pressure’ (2014), Normandiya Çıkarması döneminin gözden kaçmış perde arkası kahramanlardan meteorolog James Stagg’in gösterdiği çabayı hatırlatan bir metne sahipti. 2018’de ilk uzun metrajı (öykü gerçek olaylara dayanıyordu) ‘Hotel Mumbai’ı çeken ve sonrasında sesi soluğu çıkmayan Avustralyalı yönetmen Anthony Maras son projesinde işte bu oyunu tiyatrodan beyazperdeye taşımış. Konusunu özetlediğim, oyunla aynı isme (Pressure) sahip yapım, bizde bu haftadan itibaren ‘Fırtınadan Önce’ Türkçe adıyla gösterimde.

1998’de Steven Spielberg imzalı ‘Er Ryan’ı Kurtarmak’ (Saving Private Ryan) vizyona girerken muhtemelen Vanity Fair dergisinde okuduğum yazıda “Amerikalılar en çok 2. Dünya Savaşı üzerine film çekmeyi severler çünkü girdikleri son haklı savaş buydu” diye etkilendiğim bir cümle vardı. Gerçekten de dahil oldukları ve gezegeni etkisi altına almış cehennemi atmosfer içinde iyiler safına geçmiş (yine de attıkları iki atom bombasıyla insanlık suçu işlemekten uzak duramamışlardı) ve sonraları yaşananlara dair çok sayıda film çevirmişlerdi. Ardından gelen Kore, Vietnam, günümüze doğru da Afganistan, Irak ve nihayetinde İran cephelerine dahil olup ‘Demokrasi götürüyoruz’ yalanına sığınırken emperyalist refleksleriyle onca insanın kanına girmişlerdi, girmeye de devam ediyorlar...

‘Fırtınadan Önce’ işte bu genel manzara içinde doğru yerde durup öykü anlatmaya ve hafıza tazelemeye yönelik bir çaba.

Meteoroloğun gölgede kalmış bu hikâyesini anlatan yapım, son derece sade, sarih ve gösterişten uzak bir çalışma. İki meteorolog arasındaki rekabet, Eisenhower’ın karar verirken onca insanın hayatını da tehlikeye atma riski, kuvvet komutanlarının tavrı ve bu arada tarihsel gidişatı değiştirerek Hitler ve emrindeki Nazilerin Avrupa’daki mezalimlerini sonlandırma gayreti filmin öyküsü içindeki ana ve yan unsurlar... Yönetmen Anthony Maras bu açıdan tempoyu ve gerilimi başarıyla ayarlamış.

Filmi etkileyici kılan etkenlerin başında kuşkusuz Eisenhower’da (ki sonradan ABD Başkanı olacak) Brendan Fraser’ın, James Stagg’de Andrew Scott’ın, Krick’te Chris Messina’nın, ‘Ike’ın sağ kolu Kay Summersby’de Kerry Condon’ın ve Mareşal Montgomery’de Damian Lewis’in çizgi üstü performansları geliyor.

Genel manzara içinde farklı bir meseleye odaklanması ve insanı izledikten sonra tarihsel bir taramaya sürüklemesi bakımından filmin ilgiye değer olduğu kanısındayım.

‘Nostaljik’ takılmak isteyenlere...

Klasik filmler ‘Nostaljik Yaz Şenliği’ başlığı altında seyirciyle buluşuyor. 6 Ağustos’ta başlayan organizasyon 3 Eylül’e kadar sürecek. İstanbul, Ankara ve İzmir’de düzenlenen şenlikte usta yönetmenlerin yapıtları 6 sinemada (İstanbul’da Beyoğlu Atlas 1948, Mecidiyeköy Biletinial Torun Center, Kadıköy Sineması ve Caddebostan CKM Sineması’nda; Ankara’da Kült Kavaklıdere Sineması’nda; İzmir’deyse Karaca Sineması’nda) gösteriliyor. Program kapsamında seyirciyle buluşacak filmlerin takvimi şöyle:

Bugün: ‘Piyanist’ (The Piano Teacher/Yön: Michael Haneke)

Yarın: ‘Aşk’ (Amour/Yön: Michael Haneke)

17 Ağustos: ‘Üç Renk: Mavi’ (Trois couleurs: Bleu/Yön: Krzysztof Kieślowski)

18 Ağustos: ‘Üç Renk: Beyaz’ (Trois couleurs: Blanc/Yön: Krzysztof Kieślowski)

19 Ağustos: ‘Üç Renk: Kırmızı’ (Trois couleurs: Rouge/Yön: Krzysztof Kieślowski)

20 Ağustos: ‘Yedinci Mühür’ (The Seventh Seal/Yön: Ingmar Bergman)

21 Ağustos: ‘Yaban Çilekleri’ (Wild Strawberries/Yön: Ingmar Bergman)

22 Ağustos: ‘Kış Işığı’ (Winter Light/Yön: Ingmar Bergman)

23 Ağustos: ‘Persona’ (Yön: Ingmar Bergman)

24 Ağustos: ‘Çığlıklar ve Fısıltılar’ (Cries and Whispers/Yön: Ingmar Bergman)

25 Ağustos: ‘Güz Sonatı’ (Autumn Sonata/Yön: Ingmar Bergman)

26 Ağustos: ‘Serseri Âşıklar’ (A bout de souffle/Yön: Jean-Luc Godard)

27 Ağustos: ‘Van Gogh: Sonsuzluğun Kapısında’ (At Eternity’s Gate Yön: Julian Schnabel)

28 Ağustos: ‘İçimdeki Yangın’ (Incendies/Yön: Denis Villeneuve)

29 Ağustos: ‘Ran’ (Yön: Akira Kurosawa)

30 Ağustos: ‘Apocalypse Now Final Cut’ (Yön: Francis Ford Coppola)

31 Ağustos: ‘Elveda, Lenin!’ (Good Bye Lenin!/Yön: Wolfgang Becker)

1 Eylül: ‘Duvara Karşı’ (Yön: Fatih Akın)

2 Eylül: ‘Hayalet Köpek Samuray’ın Yolu’ (Ghost Dog: The Way of the Samurai/Yön: Jim Jarmusch)

3 Eylül: ‘Paris-Texas’ (Yön: Wim Wenders)

Not: Sinemaseverlerin gösterdiği yoğun ilgiden dolayı programın eylül ayının sonuna kadar sürmesi planlanıyor.

Diğer seçenekler

◊ Platt ailesinin yaşadığı Oak Caddesi gizemli bir kozmik olay sonrası banliyödeki konumundan bilinmeyen bir yere taşınır. Aile bu yeni ‘diyar’da hayatta kalabilmenin tek yolunun birbirlerine sımsıkı bağlanmak olduğunu fark eder. David Robert Mitchell’ın yönettiği ‘Oak Caddesi’nin Sonu’nda (The End of Oak Street) başrolleri Anne Hathaway ve Ewan McGregor paylaşıyor.

◊ Haftanın menüsündeki diğer yapımlar şöyle: ‘Derin Dehşet’ (Above and Below/Yön: Jesse V. Johnson), ‘Kuyumcu’ (El Gawahergy Yön: Emad Elgazwy, Islam Khayri), ‘Peter Pan Kâbuslar Ülkesi’ (Peter Pan’s Neverland Nightmare/Yön: Scott Chambers), ‘Tarot: Yeniden Doğuş’ (Yön: Azim Şengül, Yiğit Demirkaya), ‘Paw Patrol: Dino Filmi’ (Paw Patrol: The Dino Movie/Yön: Cal Brunker).🤨