Bazı durumlarda psikoterapi tek başına yeterli olabilir. Bazı psikiyatrik tablolarda ilaç tedavisi çok önemli, hatta vazgeçilmez olabilir. Bazı kişilerde ise en etkili yaklaşım psikiyatrist ve psikoloğun birlikte çalıştığı, gerektiğinde ilaç tedavisiyle psikoterapinin birbirini desteklediği bir modeldir. O halde neden zaman zaman bu iki meslek arasında görünmez bir rekabet hissediyoruz? Belki bunun bir nedeni eğitim sistemlerinin birbirinden tamamen farklı olması. Psikiyatrist meseleye öncelikle tıp perspektifinden bakıyor. Beynin biyolojik işleyişi, genetik faktörler, nörotransmitter sistemleri, hastalıkların klinik belirtileri ve ilaçların etkileri onun eğitiminin önemli bir bölümünü oluşturuyor. Psikolog ise insanı daha farklı katmanlarıyla ele alıyor. Çocukluk deneyimleri, davranış örüntüleri, düşünce biçimleri, travmalar, ilişkiler, bağlanma modelleri ve kişinin yaşadığı çevre psikolojik değerlendirmenin önemli parçaları olabiliyor. Aslında insan dediğimiz varlık zaten bütün bunların toplamı değil mi? Beynimiz var ama geçmişimiz de var. Biyolojimiz var ama ailemiz, ilişkilerimiz, yaşadığımız kayıplar, korkularımız, öğrendiğimiz davranışlar ve hayata yüklediğimiz anlamlar da var. Bu nedenle ruh sağlığını yalnızca biyolojiye indirgemek ne kadar eksikse, biyolojiyi tamamen görmezden gelmek de bana aynı derecede eksik geliyor.

Bir başka sorun ise toplumdaki ünvan algısı. “Doktor” kelimesi doğal olarak güçlü bir otorite yaratıyor. Bir psikiyatristin tıp doktoru olması, söylediği her şeyin psikoloji alanında da otomatik olarak psikoloğun söylediğinden daha doğru olduğu şeklinde algılanabiliyor. Bu algı bazen psikoloğun yıllarca süren klinik eğitimini, terapi eğitimlerini ve süpervizyon sürecini görünmez hale getirebiliyor. Oysa bir uzmanlık alanında tıp doktoru olmak ile psikoterapi konusunda özel eğitim ve deneyime sahip olmak aynı şey değil. Oysa uzmanlık alanları kesişse bile aynı değil. Bir kardiyolog nasıl beslenme konusunda diyetisyenle, ortopedist nasıl fizyoterapistle birlikte çalışabiliyorsa, ruh sağlığında da farklı uzmanlıkların birbirinin bilgisinden yararlanması son derece doğal olmalı.

***