TUNA NEHRİ YAKIN TARİHİN EN DÜŞÜK SEVİYELERİNDE

Ceyhun Özçelik, Avrupa’da ‘hidrolojik kuraklığın’ en belirgin etkilerinin nehirlerde yaşandığının altını çizdi:

“Avrupa’nın en büyük nehirlerinden Tuna Nehri'nde, Ren Nehri'nde, Po Nehri'nde, Loire Nehri'nde ve Garonne Nehri'nde su seviyesi hiç görülmediği kadar azaldı. Tuna Nehri Almanya, Avusturya, Slovakya, Macaristan, Sırbistan, Romanya, Bulgaristan, Moldova ve Ukrayna’dan geçerek Karadeniz’e dökülüyor ve tüm bu ülkelere hayat veriyor. Rusya’dan geçerek Hazar’a dökülen Volga Nehri'ni saymazsak, yaklaşık 2.900 km ile Avrupa’nın en uzun nehri. Maalesef, yakın tarihin en düşük su seviyelerinde.”

MAMUT KALINTILARI VE SAVAŞ GEMİLERİ ENKAZI

“Budapeşte civarındaki ölçümlere göre Tuna Nehri’nin son 70 yılın en düşük seviyesinde olduğu ifade edilse de drenaj hattının tamamı düşünüldüğünde nehirdeki ortalama seviyenin kayıtlardaki en düşük seviye olması muhtemel görünüyor. Öyle ki, akmayan Tuna Nehri, içerisinde yüzyıllardır gizli kalan birçok kalıntıyı ortaya çıkardı” diyen Özçelik şu bilgileri aktardı:

“Roma İmparatorluğu dönemine ait liman yapıları, Sovyet ordusunun ilerleyişini engellemek için 1944 yılında batırılan savaş gemileri, aynı döneme ait mayın tarama gemileri, batıklar ve yüzlerce kiloluk patlamamış mühimmat bunlardan bazıları. Tuna’nın çekilen suları altında buzul çağına ait mamut fosillerinin ortaya çıkması ve kıtlık dönemlerini izleyebilmek için 15 ila 19. yüzyıllarda nehir kenarlarına yontulmuş 'kuraklık taşları'nın (hunger stones) görünür hale gelmesi kuraklığın şiddetinin anlaşılması açısından oldukça önemlidir.”

FRANSA VE DİĞER AVRUPA NEHİRLERİNDEKİ RİSKLER

Fransa’nın en önemli nehirlerinden Loire ve Garonne da kuraklıktan ağır darbe aldı. Özçelik, “Loire Nehri’nin kurumasıyla Fransa’nın tarımsal üretimde son yılların en düşük seviyelerine gerilediği rapor ediliyor. Avrupa'nın diğer önemli su yollarından Ron, Elbe, Tisza ve Oder gibi nehirlerde de su seviyesi azalmasına bağlı enerji üretimi, ulaşım, tarım ve kirlilik kaynaklı sorunlar baş gösteriyor” diye konuştu.

AVRUPA’DAKİ DURUM TÜRKİYE’Yİ ETKİLER Mİ?

Ceyhun Özçelik, ülkemizdeki hava sıcaklıklarının geçtiğimiz yılların aksine normale yakın seyrettiğini ancak, hava ve deniz suyu sıcaklıklarındaki küresel ölçekteki rekor artışların bölgesel ve yerel iklimleri etkilemesinin kaçınılmaz göründüğünü ifade etti.

Özçelik, “Büyük ölçekteki iklimsel değişimlerin bölgesel ve yerel ölçekteki etkilerinin, yakın zamanlı tahminler veya istatistiksel davranışların tespiti dışında konumsal ve zamansal olarak yüksek doğrulukta kestirilmesi kolay değildir. Bu nedenle, ülkemiz genelinde bölgesel ve yerel ölçekte bilimsel çalışmaların sürdürülmesi, bulgular ışığında gereken adaptasyon ve mücadele stratejilerinin geliştirilmesi ve altyapı iyileştirme hazırlıklarının yürütülmesi büyük önem arz etmektedir” dedi.

Sırbistan'ın başkenti Belgrad'ın kuzeybatısındaki Sremska Mitrovica kasabası yakınlarında, Sava Nehri'ndeki su seviyesinin düşmesiyle 'Sloven' adlı eski buharlı geminin enkazı gün yüzüne çıktı.