Zamanla tercih edilen bir yer kendiliğinden öne çıkıyor. Birkaç düzine arı, keşif gezisinden aynı yer hakkında olumlu danslar yaparak dönüyor.

Böylece, tıpkı insanların uyguladığı demokrasilerde olduğu gibi, karar almak için gereken çoğunluğa ulaşıyor ve bu karara göre harekete geçiyorlar.

Tarafsız çekirgeler

İnsanların fikirlerini değiştirmelerini sağlamak zordur; özellikle de bir grup iki seçenek arasında bölünmüşse.

Tartışma kısa sürede keskin bir siyah-beyaz ikiliğine dönüşebilir ve herkesin kendi görüşüne daha da sıkı sarılmasına yol açabilir.

Neyse ki çekirgeler üzerine yapılan yakın tarihli bir araştırma, bu sık karşılaşılan çıkmazdan kurtulmanın bir yolunu gösteriyor.

Yürüyen çekirgeler, henüz uçmayı öğrenemeyecek kadar genç oldukları için uçmak yerine yürüyen çekirgelerdir.

İngiltere'deki Bath Üniversitesi'nde matematiksel biyoloji profesörü olan Christian "Kit" Yates, yaptığı deneyde çekirge gruplarını halka biçimindeki bir alana yerleştirdi ve topluca hangi yöne gideceklerine nasıl karar verdiklerini gözlemledi.

Çekirgelerin bir süre duraksadıktan sonra sık sık yön değiştirdiğini fark etti.

Sürünün bir fikir birliğinden çıkıp diğerine geçmesini sağlayan şeyin, giderek daha fazla çekirgenin yürümeyi bırakıp tarafsız hale geldiği bu kısa bekleme anı olduğu ortaya çıktı.

Yates, deney kapsamında 19 insan üzerinde de benzer bir görev uyguladı. Katılımcıların X veya Y seçeneklerinden birini tercih edebildiği ya da çekimser kalabildiği bir oyun düzenledi.

Tıpkı çekirgelerde olduğu gibi, insanlara çekimser kalma seçeneği sunulduğunda grubun yalnızca X veya yalnızca Y üzerinde fikir birliğine, bu seçeneğin sunulmadığı duruma kıyasla daha "hızlı ve net" biçimde ulaştığı görüldü.

Yates' göre bunun nedeni büyük ve tartışmaya yoğun biçimde katılan bir grupta, birbirinden bağımsız çok sayıda küçük etkinin zamanla birbirini dengelemesi.

Bu nedenle grubun genel yönünü değiştirmek zorlaşıyor. Ancak çok sayıda kişi kısa bir süreliğine bile olsa tarafsız hale geldiğinde, aktif olarak karar veren grubun büyüklüğü küçülüyor.

Yates, "Daha az aktif oy söz konusu olduğunda aynı küçük etki, örneğin kısa süreliğine diğer yöne hareket eden yerel bir grup, doğruluğu belirsiz küçük bir bilgi ya da taraf değiştiren birkaç kişi, grubun yönü üzerinde oransal olarak daha büyük bir etki yaratıyor" diyor.

Yates'e göre çekirgeler, tarafsızlığın herkese yeniden değerlendirme yapabilmeleri ve fikir birliğine ulaşabilmeleri için gerekli olan duraklama anını yaratabildiğini öğretiyor.

Buradan çıkarılacak ders ne? Mevcut durumu değiştirmek istiyorsanız kararsızlardan endişe etmeyin; daha fazla insanı kararsız olmaya teşvik edin.