Bağdat’tan Sincar’da SDG modeline benzer hamle; gözler YBŞ’de

Bağdat yönetiminin, Irak’ın Sincar (Şengal) bölgesindeki PKK’ya yakınlığıyla bilinen Şengal Direniş Birlikleri’ni (YBŞ) kendi güvenlik yapılanması içine almaya hazırlandığı öne sürüldü. YBŞ mensuplarının SDG’nin Suriye ordusuna entegrasyonuna benzer bir yapılanmayla resmi güvenlik güçlerine dahil edilmesi planlanırken, YBŞ ise kendileriyle bu yönde herhangi bir anlaşma yapılmadığını açıkladı.

Sincar’da silah taşıma ve kullanma yetkisinin yalnızca devlet kurumlarında bulunması gerektiği yönündeki tartışmalar sürerken Bağdat yönetiminin Sincar’daki silahlı yapıların statüsünü yeniden düzenlemek üzere harekete geçtiği bildirildi. Irak Silahlı Kuvvetler Genel Komutanlığı Ofis Müdürü Abdülemir Şemmeri başkanlığında 1 Eylül’de gerçekleştirilen üst düzey güvenlik toplantısında Sincar’ın güvenlik durumu, ilçenin yeniden inşası ve yerinden edilenlerin dönüşü ele alındı. Toplantının ana gündem maddelerinden birini, ilçedeki yasa dışı silahlı yapıların faaliyetlerine son verilmesi ve güvenlik dosyasının yerel polise devredilmesi oluşturdu.

"1500 - 2000 kişi güvenlik güçlerine alınacak"

Irak Parlamentosu Güvenlik ve Savunma Komisyonu Üyesi Şerwan Duberdani, Bağdat’ın Sincar’da PKK’ya yakın Iraklı silahlı unsurları güvenlik güçleri bünyesine katmayı planladığını söyledi. Duberdani, söz konusu yapının Haşdi Şabi’den bağımsız ve ayrı bir güvenlik yapılanması olacağını belirterek, sisteme dahil edilmesi planlanan kişilerin sayısının bin500 ila 2.000 arasında olduğunu ifade etti. Musul İl Meclisi Güvenlik ve Savunma Komisyonu Başkanı Muhammed Casim Kakeyi de federal hükümetin YBŞ mensuplarını güvenlik güçlerine dahil ederek maaşa bağlama yönünde karar aldığını söyledi. Ancak YBŞ Komutanlığı, kendileriyle bu yönde bir anlaşma yapıldığı iddiasını kesin bir dille reddetti.

YBŞ: “Böyle bir anlaşma kesinlikle yapılmadı”

YBŞ tarafından yayımlanan yazılı açıklamada, “2.200 savaşçımızın Irak ordusu saflarına katıldığı yönündeki raporların hiçbir doğruluk payı yoktur ve tarafımızca böyle bir anlaşma kesinlikle yapılmamıştır” denildi. Açıklamada, Irak’ın resmi devlet kurumlarına saygı duyulduğu belirtilirken, Sincar’da atılacak herhangi bir adımın ilgili tarafların ve Sincar halkının doğrudan katılımıyla gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulandı.

Sincar’da güvenlik dosyası yeniden şekilleniyor

Bağdat’ın girişimi, Erbil ile Bağdat arasında 2020’de imzalanan Sincar Anlaşması’nın uygulanmasına yönelik tartışmaların yeniden yoğunlaştığı bir döneme denk geliyor. Anlaşma, ilçenin iç güvenliğinin yerel polise devredilmesini, yerel yönetimin güçlendirilmesini ve IŞİD saldırıları nedeniyle yerinden edilen Sincar halkının güvenli şekilde geri dönüşünün sağlanmasını öngörüyor. Irak Göç ve Göçmenler Bakanlığı verilerine göre yaklaşık 49 bin aile halen Sincar dışındaki kamplarda veya farklı bölgelerde yaşamını sürdürüyor.

Bağdat’ın hedefi: Silahları devlet çatısı altında toplamak

Sincar’daki girişim, Irak hükümetinin ülke genelinde devlet dışı silahlı yapıların kontrol altına alınmasına yönelik politikasıyla birlikte değerlendiriliyor. Bağdat yönetimi, ülkede silah taşıma ve kullanma yetkisinin yalnızca devlet kurumlarında bulunması gerektiğini savunurken, özellikle bazı Şii silahlı gruplar silah bırakma konusunda direnç gösteriyor. Bu nedenle Sinccar’da YBŞ’nin geleceğine ilişkin atılacak adım, Irak’ın yalnızca yerel güvenlik dengeleri açısından değil, ülkedeki tüm silahlı yapıların devlet çatısı altında toplanması hedefi açısından da önem taşıyor.

30 Eylül öncesi kritik denklem

Irak’ın silahlı grupların statüsünü yeniden düzenlemeye çalıştığı süreç, ABD öncülüğündeki Uluslararası Koalisyon’un ülkedeki askeri misyonunun 30 Eylül’de sona ermesinin beklendiği döneme denk geliyor. İran’a yakın Şii silahlı gruplardan bazıları, bu tarihten sonra ABD askerlerinin Irak’ta kalması halinde saldırı tehdidinde bulunuyor. Nuceba Hareketi Genel Sekreteri Ekrem el-Kabi de 2 Eylül’de yaptığı açıklamada, 30 Eylül’den sonra Irak’ta kalacak ABD askerlerinin hedef alınacağını söyledi. Bu tablo, Bağdat’ın önündeki iki yönlü güvenlik sınavını ortaya koyuyor: Bir yandan YBŞ gibi devlet dışı silahlı yapıların statüsünü yeniden düzenlemek, diğer yandan Haşdi Şabi çatısı altında veya dışında faaliyet gösteren Şii silahlı grupları devlet otoritesi altında tutmak.