Cengiz Han'ın kayıp mezarı: 800 yıllık sırrı bilim çözebilir mi?
Bazı sırlar vardır, zamanla çözülmek yerine daha da derinleşir. Cengiz Han'ın mezarı da tam olarak böyle bir sır. 1227'de gözlerini hayata kapadığında geride birleşik bir Moğolistan, uçsuz bucaksız bir imparatorluk ve bir o kadar da çözülmemiş bir muamma bırakmıştı: Cengiz Han nereye gömüldü?Bazı sırlar vardır, zamanla çözülmek yerine daha da derinleşir. Cengiz Han'ın mezarı da tam olarak böyle bir sır. 1227'de gözlerini hayata kapadığında geride birleşik bir Moğolistan, uçsuz bucaksız bir imparatorluk ve bir o kadar da çözülmemiş bir muamma bırakmıştı: Cengiz Han nereye gömüldü?
İşin ilginç yanı, Cengiz Han mezarının yerini kimsenin bilmemesini bizzat kendisi istemişti. Öyle ki bu isteği, kalıntılarının sonsuza dek rahatsız edilmemesini sağladı.
Bugün hâlâ bazı akademisyenler bu izin peşinde. Çünkü onu bulmak, tarihin en tartışmalı isimlerinden birinin hayat hikâyesine nihayet bir nokta koymak anlamına gelecek. Kimine göre o, Moğolistan'ın kurucu babası; kimine göreyse kanla ve demirle bir imparatorluk inşa etmiş korkunç bir fatih. National Geographic kaşifi Albert Lin gibi isimler, bu mezarı bulmak için en yeni teknolojileri, hem de toprağa zarar vermeden kullanmayı denedi. Ancak karşı görüşte olanlar bu aramanın hem beyhude hem de Cengiz Han'ın son isteğine bir saygısızlık olduğunu düşünüyor.
Peki araştırmacılar bugüne dek ne öğrendi, mezarın yerini bulmak gerçekten mümkün mü?
Bir çocuğun hikayesi
Cengiz Han olmadan önce, sadece Temüjin'di. 1160 civarında Borgijin klanından doğmuş, dönemin Moğolistan'ında büyümüş sıradan bir çocuk. O dönem Moğolistan, iktidar için birbiriyle boğuşan göçebe klanlara bölünmüş durumdaydı. Babası Yesugei, savaş meydanında kazandığı ünle tanınan bir savaşçıydı ancak bu şöhret ona düşman da kazandırmıştı. Temüjin daha dokuz yaşındayken babası zehirlenerek öldürüldü.
Hikâye tam da bu noktada başlıyordu. Babasının eski düşmanlarından Merkitler, Temüjin büyüyünce peşine düştü. Yeni evlendiği eşi Börte'yi kaçırmayı başardılar; Temüjin ise canını zor kurtardı. Kaçtığı yer, Doğu Moğolistan'daki Khentii sıradağlarının kutsal zirvesi Burkhan Khaldun'du. Anlatılana göre, o dağın tepesinde gök tanrısı Tengri'ye dört bir yana dua etti ve o andan itibaren düşmanlarının elinden bir şekilde kurtulmayı başardı. Dağdan sağ dönse de eşini kaybetmişti. Bunun üzerine ittifaklar kurdu, ordular topladı ve Merkitleri yalnızca yenmekle kalmayıp tamamen resmen yok etti. Bir imparatorluğun tohumları böyle atılmıştı.