Bir ölüm, bin bir rivayet
1227'de, kuzey Çin'deki Xixia İmparatorluğu'na düzenlediği bir sefer sırasında hayata veda etti. Ancak nasıl öldüğü konusunda neredeyse hiçbir veri yok. Dönemin en önemli kaynağı olan Moğolların Gizli Tarihi'nde konuyla ilgili tek bir cümle var: "Domuz Yılı'nda Cengiz Han göğe yükseldi."
Bu boşluk, sonraki yüzyıllarda tarihçilerin hayal gücünü kışkırtmaktan geri durmadı. Kimi atından düştüğünü söyledi, kimi bir ok yarasından bahsetti, kimi de çok daha vahim senaryolar öne sürdü. Günümüzde bazı bilim insanları ise çok farklı bir ihtimalin üzerinde duruyor: Veba.
Sırrını ölümüne kadar sakladı
Cesedinin gizlice Moğolistan'a geri getirildiği anlatılır. Rivayete göre mezar yerinin sır olarak kalması için cenaze alayına katılan herkes öldürüldü hatta bazı anlatılara göre takipçileri bölgeyi saklamak için bir nehrin yatağını bile değiştirdi.
Weatherford burada önemli bir noktaya parmak basıyor: Bunların hiçbirinin somut bir kanıtı yok. Yine de uzmanların ortak kanısı cenazeye dair hiçbir kayıt bulunmamasının tesadüfi olmaması. Düşmanların mezarı kirletmesini ya da Cengiz Han'ın ruhunu rahatsız etmesini önlemek için bilinçli bir sessizlik tercih edilmiş olabilir. Sekiz asırdır süren bu sessizlik, belki de tarihin en başarılı sırlarından biri. Ve belki de bazı sırların çözülmeden kalması, tarihin kendisine bıraktığı en büyük saygı biçimidir.😉