TELEVİZYON MENÜSÜNDEKİ GİZLİLİK AYARLARI YETERLİ Mİ?
Kullanıcıların marka ve modele göre sesli komut, eller serbest kullanım, hızlı başlatma, otomatik cihaz keşfi, ACR (Otomatik İçerik Tanıma) ve kişiselleştirilmiş reklam gibi seçenekleri menüden kapatabileceğini belirten Demircan, bu ayarların veri iletişimini tamamen kesmeyeceği konusunda uyardı:
"Bu seçeneklerin kapatılması, televizyonun bütün veri iletişiminin sona erdiği anlamına gelmez. Cihaz; işletim sistemi ve güvenlik güncellemelerini kontrol etmek, DNS sorguları yapmak, tarih-saat bilgisini eşitlemek, uygulama servisleriyle haberleşmek veya üreticinin farklı telemetri hizmetlerine bağlanmak için ağ trafiği oluşturmaya devam edebilir."
Demircan, en kesin kontrol yönteminin televizyonun menüsüne güvenmek yerine cihazın ağ trafiğini modem veya güvenlik duvarı üzerinden denetlemek, televizyonun internete hangi alan adlarına bağlandığını ve ev ağıyla iletişimini takip etmek, gerekirse Wi-Fi şifresini silerek internet erişimini ağ seviyesinde tamamen kesmek olduğunu belirtti.
CİDDİ HUKUKİ İHLALLER OLUŞTURABİLİR
Bir cihazın ortam sesi kaydetmesi ile hukuka aykırı veri işlemesi arasındaki ince çizgiye dikkat çeken Osman Demircan, ses verisinin kişisel veri niteliğinde olduğunu, IP adresleri ve ağ profillerinin de belirli bir kişi veya hane ile ilişkilendirilebildiği ölçüde kişisel veriye dönüştüğünü ifade etti. Sesin biyometrik veri sayılması için ise kişiyi benzersiz biçimde tanımlama amacıyla özel işleme tabi tutulması gerektiğinin altını çizdi.
KVKK’nın 4. maddesinde yer alan "hukuka ve dürüstlük kurallarına uygunluk", "belirli, açık ve meşru amaçlar için işlenme", "işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma" ilkelerini hatırlatan Demircan, durumu şu başlıklara ayırdı:
İşleme Süreci / Teknik Zorunluluk: Cihaz yalnızca sesli asistana cevap vermek amacıyla uyandırma kelimesini yerel olarak analiz ediyorsa bu teknik bir zorunluluktur. Ancak ortam konuşmalarını saklayıp reklam profili oluşturmak üzere sunuculara gönderiyorsa, bu durum aydınlatma yükümlülüğü, hukuki işleme şartı ve veri minimizasyonu açısından ciddi ihlaller doğurur.
Avrupa Birliği (GDPR) Yaklaşımı: Avrupa Veri Koruma Kurulu akıllı TV'leri ve sesli asistanları "terminal equipment" (uç cihaz) kapsamında değerlendiriyor. Cihazda bilgi saklanması veya bilgiye erişilmesinde e-Privacy kuralları devreye girerken, kişisel verilerin işlenmesi için GDPR kapsamında geçerli bir hukuki dayanak aranıyor.
Kullanıcıların Yasal Hakları: Türkiye'de kullanıcılar KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvurarak kendileriyle ilgili veri tutulup tutulmadığını, işleme amacını ve aktarıldığı kişileri öğrenebilir; verilerin düzeltilmesini veya silinmesini talep edebilir. Veri sorumlusunun 30 gün içinde cevap vermemesi veya olumsuz yanıt vermesi durumunda KVKK Kurulu’na şikâyette bulunulabilir ve hukuka aykırı işleme nedeniyle oluşan zararlar için tazminat davası açılabilir.😳