BELKİ DE O DÖNEM İSTİSNAYDI
“UCUZ para dönemi bitiyor olabilir” deniliyor.
Tahvil piyasasındaki son hareketler, yaşananların geçici bir panikten daha fazlası olabileceğini gösteriyor.
Ekonomistlerin “nötr faiz” dediği; ekonomiyi ne hızlandıran, ne de yavaşlatan faiz seviyesindeyiz.
Üstelik mesele sadece Amerika değil. Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3’ü geçti.
ABD’nin devlet borcu ise 40 trilyon doları aşmış durumda.
IMF’ye göre küresel kamu borcu 2025’te dünya ekonomisinin yüzde 93.9’una ulaştı. Yani dünya, bir yılda ürettiği kadar kamu borcu taşıyor. Ve o borcun artık ciddi bir fiyatı var.
Bir şirket bugün para kazanmasa bile “yarın çok büyüyecek” denilerek milyarlarca dolar değer biçilebiliyordu. Devletler rahatça borçlanıyor, insanlar düşük faizle ev alıyordu.
Şimdi sermayenin yeniden bir fiyatı var.
Üstelik yapay zekâ devrimi bu fiyatı aşağı değil, yukarı itiyor olabilir.
Belki önümüzdeki yılların en önemli ekonomik sorusu merkez bankalarının faizi çeyrek puan indirip indirmeyeceği olmayacak.
Daha büyük soru şu.
2008 krizinden sonra başlayan sıfıra yakın faiz dönemine o kadar alıştık ki onu ekonominin doğal hali sandık.
Belki çok özel, çok ucuz ve bir daha kolay kolay tekrarlanmayacak bir finansal parantezdi.
Aslında yeni döneme girmiyoruz, eski normale dönüyoruz.🤔