Türkiye'nin ikiz dönüşümü meslek haritası ile hızlanacak

Türkiye, "ikiz dönüşüm" olarak adlandırılan yeşil ve dijital dönüşüm süreçlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi amacıyla bölgesel ve sektörel ihtiyaçları ortaya koyan "meslek haritası" oluşturarak yeni uygulamaları devreye alacak.

 iş gücü piyasasındaki ikiz dönüşümün etkilerini yönetmeye yönelik çalışmaların rotası, 2027-2029 dönemini kapsayan Yeni Orta Vadeli Program (OVP) ile ortaya konuldu.

Bu kapsamda, Türkiye'de iş gücü piyasasının yeşil ve dijital dönüşüm ile sektörel değişimlere uyum kapasitesinin artırılması, yeni nesil çalışma modellerinin "güvenceli esneklik" temelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor. Kadın, genç ve engellilerin istihdama katılımını güçlendirecek adımlar öngörülüyor.

Bu dönemde, yeni nesil çalışma biçimleri güvenceli esneklik temelinde yaygınlaştırılacak, kadın-erkek fırsat eşitliği ve iş-yaşam dengesi gözetilecek. Yeşil ve dijital dönüşümün kapsayıcı ve sürdürülebilir istihdamı desteklemesi sağlanacak.

Yeni nesil çalışma modellerine ilişkin mevzuat düzenlemelerinin etkin uygulanması planlanırken ikincil mevzuat çalışmalarının tamamlanmasıyla güvenceli esnek çalışma biçimleri yaygınlaştırılacak.

Dönüşümden etkilenecek meslekler mercek altında

İşsizlik Sigortası Fonu kaynaklı pasif iş gücü programlarından yararlanma koşullarının kolaylaştırılmasıyla iş gücü piyasasında hem güvenceli esnekliğin hem de programlara erişimin artırılması amaçlanıyor.

Yeşil ve dijital dönüşümün istihdam üzerindeki etkileri düzenli olarak izlenerek, bu alandaki veri ve analiz altyapısı güçlendirilecek. Bu kapsamda, Türkiye'nin bölgesel ve sektörel ihtiyaçlarını ortaya koyacak "Yeşil Dönüşüm İşgücü Piyasası ve Meslek Haritası" hazırlanacak.

Haritada yeşil işlerin yanı sıra dönüşümden etkilenmesi beklenen meslekler, iş kaybı riski taşıyan istihdam alanları ve ortaya çıkacak yeni beceri ihtiyaçları birlikte ele alınacak.

Türkiye'nin Ulusal Adil Geçiş Stratejisi'nin 2027-2029 dönemi için uygulama, eş güdüm, izleme ve değerlendirme mekanizması da hayata geçirilecek.

Sosyal tarafların ikiz dönüşüm politikalarının tasarım, uygulama ve izleme süreçlerine katılımını sağlayacak sosyal diyalog mekanizmaları güçlendirilecek.

"Hedefli destek" planı

Yeşil ve dijital dönüşümden en fazla etkilenecek çalışan kesimlerine yönelik hedefli sosyal koruma ve istihdam tedbirleri geliştirilecek. Dönüşümden etkilenen sektör ve mesleklerde çalışanlara yönelik mesleki eğitim kursları ve işbaşı eğitim programları, ikiz dönüşümün gerektirdiği yeni beceriler doğrultusunda yeniden tasarlanarak yaygınlaştırılacak.

Aktif iş gücü programlarının da beceri açığını kapatacak şekilde yapılandırılması planlanırken ihtiyaç duyulan becerilerin kazandırılmasında kamu-özel sektör işbirliği güçlendirilecek. Sektörel dönüşümler ve yeni nesil çalışma modelleri dikkate alınarak istihdam destekleri bütüncül bir çerçevede gözden geçirilecek ve daha etkin hale getirilecek.

İş gücüne katılımda güçlük yaşayan kesimlerin kalıcı biçimde istihdama kazandırılması için kadınlar, gençler ve engelliler başta olmak üzere beceri geliştirme, bakım hizmetleri, işe geçiş, girişimcilik ve aktif iş gücü politikalarına yönelik desteklerin etkinliği artırılacak.

Kadınların yeni mesleki beceri ve yetkinliklerle donatılması amacıyla eğitim ve destek programları uygulanacak. Kadın istihdamını artırmada yalnızca mesleki becerilere değil, bakım hizmetlerinin erişilebilirliğine de odaklanılacak. Ekonomik ve erişilebilir çocuk bakım hizmetlerinin artırılması, bu hizmetlerin kapsamı yaşlı ve engelli bakım hizmetlerini de içerecek şekilde genişletilmesi hedefleniyor.

Kadınların iş gücüne katılımını desteklemek ve ilk ve ortaöğretimdeki çocukların okul sonrası güvenli ortamlarda bulunmasını sağlamak amacıyla kültür, sanat ve spor programlarının yaygınlaştırılması planlanıyor.

"NEET"tekiler için özel program

Eğitimde veya istihdamda olmayan gençlerin (NEET) iş gücü piyasasına geçişini kolaylaştırmak amacıyla İş Gücü Uyum Programı uygulanacak. Programın, gençlerin mevcut mesleki eğitim, yetkinlik ve becerileri dikkate alınarak daha fazla faydalanmalarını sağlayacak şekilde yürütülmesi öngörülüyor.

Başta kadınlara yönelik olmak üzere girişimcilik programlarının yaygınlaştırılmasıyla da iş gücüne katılımın yanı sıra kendi işini kurma imkanlarının artırılması amaçlanıyor.

Engellilerin iş gücüne daha fazla katılımı için hedeflenmiş istihdam destek programları uygulanacak ve çalışma hayatında kapsayıcılığı güçlendiren politikalar hayata geçirilecek. Öte yandan iş kazası sonrasında çalışma gücünü kaybeden sigortalıların mesleki rehabilitasyon yoluyla yeniden istihdama kazandırılması desteklenecek. Böylece istihdam politikalarının yalnızca iş gücüne yeni katılacak kişilere değil, dönüşüm veya iş kazası nedeniyle çalışma hayatından kopma riski taşıyan çalışanlara da odaklanması hedefleniyor.