- Grönland ile anlaşma:
Nitekim bu konuşmadan birkaç saat sonra Trump, Danimarka ile ilhak etmekle tehdit ettiği yarı-özerk Grönland adası ile ilgili yeni bir mutabakata vardı.
Buna göre ABD iki üsle buradaki askeri varlığını arttıracak, NATO müttefiki olmayan hiçbir ülke, üç tarafın onayı olmadan adada askeri tesis kuramayacak, nadir toprak elementleriyle ilgili madencilik yapamayacak. Adayı daha önce satın almak, ilhak etmekle tehdit eden Trump da, Grönland’da ABD’ye daha fazla taviz vermek zorunda kalan Danimarka yönetimi de mutabakatı ‘diplomatik başarı’ olarak niteliyor.
ABD ile olası Grönland krizinin eşiğinden dönen NATO’nun Avrupalı müttefikleri de rahat bir nefes almışa benziyor.
- Erdoğan’dan şiirli hitap:
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın hitabı da BM’de dikkatle izlenen konuşmalardan biri oldu. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’a ikinci kez BM hitabı için ABD tarafından vize verilmediğine işaret eden Cumhurbaşkanı, “Filistin devletinin sesi olacağız” dediğinde salondan destek sesleri yükseldi. “Gazze çağımızın en utanç verici temerküz kampıdır” diyen Erdoğan, İsrail’e daha fazla baskı yapılması çağrısında bulundu. Cumhurbaşkanı konuşmasının sonuna doğru merhum şair Sezai Karakoç’un dizelerini okudu. “Onlar sanıyorlar ki, biz sussak mesele kalmayacak. Halbuki biz sussak, tarih susmayacak. Tarih sussa, hakikat susmayacak...”
- Kritik görüşme trafiği
BM’de reform, Rusya-Ukrayna’da çözüm, Karadeniz ve Hürmüz’de seyrü sefer güvenliği, KKTC için uluslararası tanıma çağrısı yapan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Avrupa’ya yönelik ise “Türkiye’nin güvenlik mimarisinin dışında bırakıldığı bir Avrupa’nın daha güçlü, daha güvenli olması, mümkün değildir” mesajını verdi. Başkan Trump’ın ev sahipliğinde Körfez İşbirliği Konseyi ülke liderlerinin İran konulu toplantısına katılan Cumhurbaşkanı Erdoğan, birçok ülke lideriyle de ikili görüşme yapma fırsatı buldu.
- Başika’da kademeli adım:
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Irak lideri Ali ez-Zeydi görüşmesi sonrasında mekanizma ve zaman çizelgesi doğrultusunda Türk askeri güçlerinin 2015’ten bu yana konuşlandığı Musul yakınlarındaki Başika-Zilkan yerleşkesini kademeli olarak Irak federal hükümetine teslim edeceği belirtildi. Türkiye, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi ile işbirliği içinde DEAŞ’a karşı eğitim amaçlı bölgeye konuşlanmış; Başika, PKK ile mücadelede kritik bir konumda yer almıştı. ‘Kademeli teslim etme’ ifadesi, Türk askerinin bölgeden çekilmesinin zamana yayılacağı, ‘Terörsüz Türkiye’ süreci çerçevesinde PKK’nın silah bırakma şartının yerine getirilmesi ve Irak yönetiminin güvenliği sağlama kapasitesiyle alakalı olacağı şeklinde öngörülebilir.
- Karadeniz kritik başlık:
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Ukrayna lideri Volodimir Zelenski ile yaptığı görüşmenin ana başlıklarından biri de Karadeniz’de seyri sefer güvenliğinin sağlanması oldu. Türkiye, 2022 yılında tahıl koridoru inisyatifine BM ile birlikte liderlik etmişti.
Bu defa da tahıl gemileri ve ticari gemilere yönelik karşılıklı saldırıların durması için çabalar devam ediyor. Çünkü Hürmüz dünyanın enerji boğazıysa, Karadeniz ise hububat için önemli bir çıkış noktası.
Karadeniz’den tahıl çıkışı olmaması Mısır’da, Körfez’de, Afrika’da ekmek fiyatlarında artış ve istikrarsızlık riski anlamına gelir.Hürmüz kadar, Karadeniz’in de bir an önce açılması mühim bir hadise. Umalım ki savaşlar daha fazla uzamasın, barış galip gelsin.