Felaket senaryolarının kronolojisi

Makinelerin bir gün insanlık için tehdit oluşturabileceği, aslında hep gündemde. İşte tarihsel sıralamasıyla uyarıların kilometre taşları:

1951: Modern bilgisayarların öncüsü Alan Turing, makinelerin insan zekasını aşma ihtimalini gündeme getiren ilk isimdi.

1960: Sibernetik biliminin kurucusu Norbert Wiener, insan amaçlarıyla makine amaçlarının çatışabileceği fikrini ortaya attı.

2014: Elon Musk “Yapay zekâ insanlık için gelecekteki en büyük tehdittir” sözleriyle bugünkü tartışmaları ilk başlatan isim oldu.

2015: Max Tegmark, Elon Musk ve Stephen Hawking öncülüğünde kurulan Future of Life Institute, yapay zekânın toplumsal ve etik etkilerine dikkat çeken ilk kapsamlı açık mektubu yayımladı.

2018: Google’da yapay zekâ etiği üzerine çalışan Timnit Gebru, büyük dil modellerinin yarattığı önyargılar ve güvenlik açıkları konusunda şirket yönetimini uyardıktan sonra görevden alındı.

2023: Future of Life Institute, sektörde önde gelen isimlerin imzaladığı mektupla, GPT-4’ten daha güçlü sistemlerin geliştirilmesine ‘en az 6 ay ara verilmesi’ çağrısında bulundu. Bu çağrı, YZ konusundaki ilk büyük duraklatma uyarısı olarak tarihe geçti. Aynı yıl Dario Amodei YZ’nin hem olağanüstü potansiyeli hem de büyük riskleri hakkındaki demeçleriyle sahneye çıktı.

2024-2025: OpenAI’dan Ilya Sutskever ve Jan Leike ile Anthropic’ten ayrılan güvenlik araştırmacıları, şirketlerin ticari rekabet uğruna güvenlik önlemlerini hiçe saydığını belirterek art arda istifa edip kamuoyunu uyardı.

2026: Bill Gates’in geçen haftalarda ilk kez dile getirdiği endişelerinden kısa süre sonra Jacob Conox’un “YZ insanlığı yok edebilir” yönündeki çarpıcı açıklamaları bugün yaşanan tartışmaların fitilini ateşledi.