İngiltere, AB’ye geri mi dönecek

İNGİLTERE’nin yeni Başbakanı Andy Burnham, ‘Brexit, yarardan çok zarar getirdi’ diyerek Avrupa Birliği’ne (AB) geri dönüşü tartışmaya açtı.

Tam üyelik dışında farklı alternatifler de olabileceğini belirten Burnham, geleceği şekillendirmek için AB ile ilişkilerin netlik kazanması gerektiği görüşünde.

AB’den niye ayrıldılar

İNGİLTERE malûm 2016 yılında Muhafazakâr Parti’nin iktidarı döneminde AB’den ayrılmak için ‘Brexit’ referandumu yapmıştı. Yüzde 51.9 oranla vatandaş AB’den çıkma yolunda oy kullanmıştı. Bu sayede İngiltere, siyasi özerkliğine geri kavuşacak, AB ile külfet paylaşımı yükünden kurtulacak, göçle daha iyi mücadele edecekti. Ve 31 Aralık 2020 itibarıyla Avrupa tek pazarı ve gümrük birliği dahil, AB ile üyeliğini tamamen sona erdirdi.

LAKABI ‘KUZEYİN KRALI’

BREXIT referandumundan beri Birleşik Krallık (İngiltere, İskoçya, Galler) 5 başbakan eskitti. 2024 yılında 14 yıllık Muhafazakâr Parti iktidarını devirip başbakan olan Keir Starmer da kısa sürede desteğini kaybetti. Temmuz sonundan bu yana yeni Başbakan Andy Burnham.

Burnham, 9 yıl boyunca Büyük Manchester bölgesinin belediye başkanlığını yapmış bir siyasetçi. Sanayileşmiş kuzeyi, zengin Londra bölgesine karşı savunması nedeniyle “Game of Thrones” (Taht Oyunları) dizisinden esinlenerek kendisine ‘Kuzeyin Kralı’ lakabı takılmış. Özetle popüler bir siyasi aktör.

BURNHAM NE DİYOR

BURNHAM salı günü İşçi Partisi Yıllık Kongresi’nde ilk kez başbakan olarak konuştu. Mesajı şu oldu: ‘AB, hâlâ en büyük pazarımız, AB ile gelecekteki ilişkimize karar vermeden, İngiltere’nin geleceği için net yolu planlayamayız.’

Ve de hayali kendi hayatı süresince ülkesinin AB’ye geri döndüğünü görmek.

İyi de 10 yılda ne oldu da İngiltere, Brexit tartışmalarından ‘Bre-turn’ (AB’ye dönüş) ve ‘Bre-join’i (AB’ye katılım) konuşmaya başladı. Anketler, İngiliz kamuoyunda ibrenin AB’den yana değiştiğine işaret ediyor.

AB’den ayrılma ekonomiye ek maliyetler yüklerken, Covid-19 krizi, sonrasında Ukrayna ve Ortadoğu savaşlarıyla artan enerji fiyatlarıyla ekonomide düşük büyüme trendi sürüyor.

YENİDEN TANIMLAMA

BURNHAM şahsen AB yanlısı olsa da resmi olarak nasıl bir yol izlenmesi konusunda kararını vermiş gözükmüyor. AB ile gümrük birliğine geri dönüş olabileceği gibi Kanada için gündeme getirilen ‘ortak üyelik’ gibi bir seçeneği de dışlamıyor. Hatta mevcut durum da devam edebilir.

Ancak 10 yıl önce kendi bölgesindeki seçmen çoğunluğunun Brexit’ten yanayken bu defa çoğunluğun AB’ye geri dönmek istediğini belirtiyor. Tabii Başbakan’ın bu Brexit çıkışı AB yanlıları ile karşıtları arasındaki tartışmayı yeniden alevlendirmiş durumda.

SEÇMENE NABIZ YOKLAMASI

İNGİLİZ Guardian gazetesine göre Başbakanlıktan yetkililer, halkın Brexit eğilimini anlamak için düşünce kuruluşları ve anket şirketleriyle temasa geçmiş durumdalar. Mesela Tony Blair Enstitüsü geçen hafta bir rapor yayınlamış, Avrupa’nın enerji ve teknoloji sektöründeki düzenlemeleri gevşetmesi halinde Burnham’a geri dönüş için Brüksel ile görüşmeler yapmasını öneriyor. Avrupa yanlısı ‘Best of Britain’in yaptığı anket ise AB’yi seçim vaadi yaparsa İşçi Partisi’nin seçimlerde oylarını ikiye katlayabileceğini savunuyor.