Kapı önüne ayakkabılık konur mu

Apartman hayatının küçük görünen ama en çok mahkemelik olunan, büyük kavgalara dönüşen sorunlarından biri tam da bu: Kapı önü işgalleri. Okurum R.B. soruyor: “Ankara Keçiören’de oturuyorum. Yan komşumuz kapısının önüne çok sayıda terlik, ayakkabı ve bot bırakıyor. Sahanlığa ayakkabılık ve bisikletini koyuyor. Annem geçerken ayakkabılara basmamak için dengesini kaybedip düştü ve kolu kırıldı. Bu eşyaları nasıl kaldırtabiliriz? Dava açabilir miyiz?”

BU soruyu Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK) ve Yargıtay içtihatları ışığında yanıtlamak istiyorum. Önce şu ayrımı net yapalım: Kapının önüne çıkardıktan hemen sonra içeri alınacak bir çift ayakkabı bırakmak ile ortak geçiş alanını ayakkabılık, bisiklet, puset, koli ve şahsi eşyalarla doldurup geçilemez hale getirmek aynı şey değil. KMK’nın 4. maddesine göre; merdivenler, sahanlıklar, koridorlar ve girişler binanın “ortak yerleri” sayılır. Kanunun 18. maddesi ise kat maliklerine ve o bağımsız bölümden yararlananlara (kiracılara) çok açık bir sorumluluk yükler: Birbirini rahatsız etmemek, birbirinin hakkını çiğnememek ve yönetim planına uymak. Yani hukukumuzda “Benim kapımın önü, mülk benim değil mi, istediğimi koyarım!” şeklinde bir özgürlük veya hak tanımı kesinlikle yok.

“KAPIMIN ÖNÜ BENİM” DENİLEMEZ

Daire kapısının hemen önü de olsa, orası tüm bina sakinlerinin ortak geçiş alanıdır. Dolayısıyla sahanlık veya koridor, tek bir kat malikinin ya da kiracının özel deposuna, kilerine de dönüşemez. Üstelik mesele sadece estetik görüntü, kötü koku veya hijyen de değil. Bu eşyalar geçişi zorlaştırıyor veya düşüp yaralanma riski oluşturuyorsa, konu hukukun alanına girer.

YARGITAY BİSİKLETİ KALDIRTTI

Okurumun sorusuna emsal teşkil edecek çarpıcı bir kararı anımsatmak istiyorum: Yargıtay 20. Hukuk Dairesi’nin (Esas: 2017/2890, Karar: 2018/4870) dosyasında; bir kat maliki bisikletlerini binanın zemin katındaki ana girişe ve ortak bahçeye koyarak diğer komşuların geçişini engelledi. Yerel mahkeme, bisikletlerin ortak alandan kaldırılmasına ve müdahalenin önlenmesine karar verdi. Yargıtay da kararı onadı; eşyaların kaldırılması için KMK’nın 33. maddesi uyarınca komşuya makul bir süre verilmesi gerektiğine dikkat çekti.

ADIM ADIM NE YAPILMALI?

Peki bu kararlar ve KMK ışığında okurum R.B ve benzer mağduriyeti yaşayan okurlarımız nasıl bir yol izlemeli?

1- Önce yazılı uyarı yapın: Komşuluk hukuku gereği konu önce sözlü, ardından sonuç alınamazsa yazılı olarak komşuya iletilmeli.

2- Yöneticiye başvurun: Apartman yöneticisine yazılı dilekçe verilerek, yönetim planı uyarınca müdahale etmesi istenmeli.

3-Delil toplayın: Sahanlık ve kapı önünün fotoğraf ve videolarını çekin. Geçişin ne kadar daraldığını net biçimde belgeleyin. Apartman yönetim planını inceleyin (Genellikle sahanlığa eşya konulamayacağı özel olarak düzenlenir). Yapılan uyarıları, mesajları saklayın. Olay anına tanık olan komşularınız varsa belirleyin.

4-Annenizin hastane, doktor, tedavi, reçete ve rapor gibi tüm sağlık belgelerini eksiksiz muhafaza edin.

KALDIRMAZSA MAHKEME YOLU: SULH HUKUK

Tüm bu uyarı girişimlere rağmen komşunuz ayakkabı, ayakkabılık ve bisikletini kaldırmıyorsa; Sulh Hukuk Mahkemesi’nde “Hâkimin müdahalesi” ile “Ortak alana müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirme” davası açılabilir. Hâkim, komşunun bu haksız işgaline son vermesine ve sahanlığı eski haline getirmesine karar verebilir. Mahkeme kararına uyulmaması halinde ise para cezası gibi yaptırımlar gündeme gelebilir.

TAZMİNAT DAVASI AÇILABİLİR Mİ?

Okurumun annesinin düşüp yaralanması ise olayı basit bir “ortak alan uyuşmazlığı” olmaktan çıkarıp bir tazminat davasına dönüştürebilir. Ortak alana bırakılan ayakkabı, ayakkabılık ve bisikletler geçişi daraltmışsa, yaşlı annenin bunlara takılmamak/basmamak için çabalarken düşmesi ile yaralanması arasında “uygun illiyet bağı” (neden-sonuç ilişkisi) kurulabiliyorsa ve eşyayı oraya bırakan komşunun “kusurlu” olduğu ortaya konulabiliyorsa, mahkemeye başvurulabilir. Türk Borçlar Kanunu’nun “Haksız fiil” hükümleri uyarınca komşuya tazminat davası açılabilir.