KİM NE YAPMALI?

AİLELER

- Ani değişimlere dikkat edin. Birden yalnızlaşma, yoğun mağduriyet hissi, artan öfke, tehditler, şiddete saplantılı ilgi veya belirgin davranış değişikliklerini takip edin.

- Sorun, dinleyin ve ilişkide kalın. Çocuğun arkadaşlarını, yaşadığı güçlükleri ve dijital çevresini tanımaya çalışın. Sağlıklı ilişki, sürekli gözetimden daha değerli.

- Tehlikeli araçlara erişimi sınırlandırın. Evde silah veya başka tehlikeli materyaller bulunuyorsa çocukların bunlara denetimsiz erişimini engelleyin.

- Biriken mağduriyet ve intikam söylemlerini önemseyin. “Bana yapılanların bedelini ödeyecekler” gibi ifadeler somut kişilere yönelmeye başladığında özellikle dikkatli olun.

- Teşhis koymayın, damgalamayın. Depresyon, yalnızlık, sıra dışı ilgi veya davranış sorunları çocuğu şiddet faili yapmaz. Ciddi belirtiler kümelendiğinde uzman desteğine başvurun.

- Okulla iş birliği yapın. Okuldan gelen ciddi uyarılar karşısında savunmacı davranmak yerine ortak destek planına katılın.

OKULLAR

- Her öğrencinin okulda güvenebileceği en az bir yetişkin bulunmalı.

- Disiplinli tehdit değerlendirme ekipleri kurun. Okul yönetimi, psikolojik danışmanlar ve gerektiğinde ilgili uzmanlar endişe verici davranışları birlikte değerlendirmeli. Risk seviyesine göre yapılacak müdahaleyi önceden tanımlayıp, planlalayın. 

- ‘Sessizlik Kodu’nu kırın. Öğrencilerin tehdit ve endişe verici davranışları güvenli ve mümkünse gizlilik sağlayan yollarla bildirebilecekleri mekanizmalar oluşturun. 

- Zorbalığa kararlı biçimde müdahale edin. Okulun bu konuda uygulayacağı protokolü hem öğrenci hem de velilere anlatın. Zorbayla mücadele ederken zorbalığa maruz kalan öğrencilerin de iyi oluş sürecini destekleyin.

- Disiplinde usul adaletini sağlayın. Kurallar açık ve tutarlı olsun; öğrenciler dinlensin ve alınan kararların gerekçelerini anlayabilsin. Kör otorite ya da disiplin uygulamaları ile okul iklimi kurmayın.

- Öğretmenleri erken belirtiler konusunda eğitin. Eğitimcilerin olağan ergenlik davranışları ile değerlendirme ve müdahale gerektiren davranış örüntülerini ayırt edebilmesini sağlayın.

MEDYA

- Saldırganları kahramanlaştırmayın. Faillerin isimlerini, görüntülerini, manifestolarını ve onları şöhrete taşıyabilecek içerikleri sansasyonel biçimde tekrarlamayın.

- Sorumlu habercilik standartları geliştirin. Sansasyonel başlıklardan, saldırının dramatik biçimde yeniden canlandırılmasından ve saldırganın gereksiz biçimde görünür kılınmasından kaçının.

- Bağımsız araştırma ve denetim kapasitesi oluşturun. Algoritmaların, çevrimiçi şiddet topluluklarının ve platform tasarımının çocuklar üzerindeki etkilerini düzenli olarak araştırın ve raporlayın.

- Dijital okuryazarlığı geliştirin. Çocuklara algoritmaların dikkatlerini nasıl yönlendirdiğini, çevrimiçi grupların aşırı fikirleri nasıl normalleştirebildiğini ve tehdit edici içeriklerle karşılaştıklarında nasıl yardım isteyeceklerini öğretin.