Fon krizi BES’i pozitif etkiledi sisteme güven arttı

SEDDK Başkanı Davut Menteş, fon krizi sonrası ilk kez konuştu ve krizin, sigorta, BES, emeklilik fonlarına etkisini değerlendirdi. Menteş, “Son yaşanan gelişmelerin hayli uzağında olduğumuzu söyleyebilirim. Hiç etkilenmediğimiz gibi pozitif etkilendik” dedi.

Sermaye piyasalarındaki dalgalanma ve fon krizi sonrası sigorta, bireysel emeklilik sistemi ve emeklilik yatırım fonları çokça konuşulur oldu. Ciddi de bilgi kirliliği de yaşanıyor. Sigorta sektörünün yıllardır kanayan yarası haline gelen ve trafik sigortasında vatandaşları dolandıran hasar çetelerine yönelik operasyon da fon krizi ile hemen hemen aynı zamana denk geldi. Peki, neler yaşandı, sermaye piyasalarındaki krizden BES katılımcıları ve sigorta sektörü etkilendi mi? Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) Başkanı Davut Menteş ile sohbet ettik ve tüm bu süreçlerde yaşananları konuştuk.

MALİ ZAAFİYET YAŞAYAN ŞİRKET YOK

Son dönemde yaşananların sigorta şirketleri üzerinde olumsuz etkisi oldu mu?

Biraz geriye gidelim, 3 yıl öncesine. Sıkılaştırma programı başlattık ve ilk aşamada mali bünye zafiyeti yaşayan, mevzuata aykırı işlemlerde ısrarcı olan şirketlere karşı faaliyeti durdurmaya kadar giden ağır yaptırımlarda bulunduk. Toplam 7 şirkette sigortalıların, vatandaşların hak ve menfaatlerini korumak adına süreci tamamladık. Beraberinde sigortacılığa giriş kurallarında önemli değişikliklere gittik. Mesela, gerekli sermaye limitini 400 milyon lira seviyelerinden 6 milyara çıkardık. Bu çok önemli bir adımdı ki, finans sektörü nihayetinde vatandaştan emanet para toplayan bir sektör. Sigorta sektörü de bu yönüyle öyle. Yapılacak iş ile sermaye arasında ilişki kurduk. Geldiğimiz noktada, güncel olarak mali bünye zafiyeti yaşayan herhangi bir şirketimiz bulunmuyor. Sermaye yeterlilik seviyelerimiz iyileşmekte ve tüm bu gelişmelerin bir sonucu olarak, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P Global Ratings değerlendirme raporunda, Türk sigorta sektörünün notunda iyileştirmeye gitti. Bu, sektörün finansal dayanıklılığını ortaya koyan en önemli gösterge.

Fon krizi ile birlikte son dönemde adını sıkça duyduğumuz fon şirketleri sigorta sektörüne girmek istedi. Siz bu süreci nasıl yönettiniz ve neden sektöre girmelerine izin vermediniz?

Sermaye tavanını yukarı çektiğimizden bahsettim. Finans sektörüne girmenin evrensel koşulu, mali güç ve itibardır. Bir diğeri değerlendirme ölçütü de bu girenler sektöre risk getirir mi sorusu. Bu yönde değerlendirmelerimiz oldu. Son üç yılda sigorta sektörüne yeni şirket kuruluşu olarak veya mevcut şirketlerden hisse edinimi yoluyla girmek isteyen çok sayıda şirket oldu. Bahsettiğim ilkeler çerçevesinde değerlendirerek, sonuçlandırdık.

SON İSTİSMARCI TASFİYE OLANA KADAR PEŞİNDEYİZ

Geçtiğimiz haftalarda sigorta hasar çetelerine yönelik tarihin en büyük operasyonu gerçekleştirildi ki, sigortacılığın yıllardır kanayan yarasıydı. Bu noktaya nasıl gelindi?

Son bir yılda bu sorunu çözmeye yönelik adımlar attık. Bunlar ne yapıyorlardı? Trafik kazaları sonrasında kazazede vatandaşlarımıza ulaşarak, sigorta şirketleri sizlerin hasarlarını ödemez, bize vekalet verin, bu işi çözelim şeklinde; yanıltıcı, dolandırıcı nitelikte söylemlerle kişisel bilgileri kanun dışı yollarla temin edip, haksız kazanç elde ediyorlardı. Bu haksız kazancı da tüm vatandaşlarımızın sırtına yüklemek gibi bir istismar içindelerdi. Bir yıl içinde kanunundan aldığımız yetkiyle bu yapılara karşı önemli düzenlemelerde bulunduk. Son olarak da denetim faaliyetlerimizi adli mercilerle paylaştık ve bu kanun dışı yapılara müdahale edildi. Tamamen ortadan kalkmadı ama çok ağır darbe yediler. Bu yapının önemli aktörlerine çok ağır darbe vuruldu. Şu an adli işlemler devam ediyor. Bu gayrikanuni yapılar sektörden tamamen temizlenene kadar, tek bir tanesi kalmayana kadar mücadelemiz devam edecek. Son istismarcı bu sektörden tasfiye olana kadar kurumumuz bu meselenin peşinde olacak.

FON KRİZİNDE KATILIMCI SAYISI ARTTI

Gelelim, son günlerde çokça konuşulan BES ve emeklilik fonları konusuna. Fon krizinin etkisi oldu mu?

Özel emeklilik sisteminin çalıştığı yatırım fonları üzerindeki kurallar son derece sıkı. Gerek risk değerlendirmesi kriterleri, gerekse fonların içeriğindeki enstrümanlar anlamında düzenli olarak anlık izlenen bir platform var. Fon Gözetim Platformu’nu 1 Ocak 2026’da devreye aldık. Tüm fon yatırım süreçlerini an be an izleyen ve herhangi bir aykırılık halinde engelleyen ve gün sonunda raporlayan bir platform. Bunun bir sonucu olarak son yaşanan gelişmelerin hayli uzağında bir konumda olduğumuzu rahatlıkla söyleyebilirim. Diğer taraftan son 15 günlük periyodu bir önceki 15 gün ile karşılaştırdığımızda; gerek katılımcı sayısı gerekse parasal girişler anlamında daha pozitif bir seyir var. Yani hiç etkilenmediğimiz gibi pozitif etkilendiğimizi rahatlıkla söyleyebilirim. Bu da özel emeklilik sistemine olan güvenin apaçık tezahürüdür.

Emeklilik fonları da büyüyor mu?

Emeklilik yatırım fonları ağırlıklı olarak altın, devlet tahvilleri, mevduat faizleri, hisse gibi enstrümanlarda. Bu enstrümanlardaki fiyat değişimleri de doğrudan fon tutarlarına yansıyor. Ancak emeklilik yatırım fonları uzun vadeli birikim ve yatırım araçlarıdır. İki üç haftalık ya da 6 aylık periyotlarla değil, çok daha uzun vadeli perspektif dahilinde değerlendirmek gerekir. Özel emeklilik sisteminin son yıllardaki performansına baktığımızda, devlet katkısını da dahil ettiğimizde; vatandaşlarımıza en güvenli şekilde en iyi getiri sağlayan araçlardan birisi olarak ortaya çıktığını görüyoruz.