TİCARİ PARÇALAR SİLAH ÜRETİMİNE NASIL ULAŞIYOR?

Çift kullanımlı ürünlerin sivil sanayi ile askerî üretim arasında bir geçiş noktası oluşturması, bu tür sevkiyatların denetlenmesini güçleştiriyor. Ancak Çin merkezli bir tedarikçinin belgelerde yer alması, Pekin yönetiminin Husilere doğrudan teknoloji desteği verdiğini tek başına kanıtlamıyor. Bu noktada Çin’in bölgedeki siyasi ve ekonomik çıkarları da tartışmanın önemli bir parçasını oluşturuyor.

İRAM Başkanı Dr. Serhan Afacan, Çin’in Husilere teknoloji desteği verdiği yönündeki iddiaların teknik açıdan mümkün görünse de jeopolitik açıdan soru işaretleri barındırdığını belirtti. Afacan’a göre, Pekin’in bu süreçteki olası rolü değerlendirilirken Suudi Arabistan ile ilişkileri ve bölgedeki deniz ticaretine yönelik çıkarları da göz önünde bulundurulmalı.

Babülmendep Boğazı’nın kapanmasının Çin’in çıkarlarına hizmet etmeyeceğini belirten Afacan, benzer bir durumun Hürmüz Boğazı için de geçerli olduğuna dikkat çekti. Ancak Çin’in Suudi Arabistan ile ilişkilerinin iyi olduğunu ve bölgede bir denge kurmaya çalıştığını ifade eden uzman isim, Pekin’in olası desteğine ilişkin iddiaların doğrulanmasının da güç olduğunu söyledi:

“Burada asıl sorulması gereken soru şu: Çin şayet böyle bir destek veriyorsa amacı ne olabilir? Babülmendep’in kapanması Çin’in çok işine gelen bir şey değil. Benzer bir durum Hürmüz Boğazı için de geçerli. Çin, gördüğüm kadarıyla bölgede bir denge inşa etmeye çalışıyor. Diğer taraftan Suudi Arabistan ile de ilişkileri iyi. Dolayısıyla Çin iddialarında teknolojik olarak gündeme gelen durumları anlıyorum ama jeopolitik olarak bu konu benim kafamda pek oturmuyor.”

ASIL DİKKAT ÇEKEN AYRINTI: İRAN’IN HAYBER ŞEKAN FÜZESİ

Raporda yer alan bulguların en önemli yönlerinden biri, Husilerin üretmeye çalıştığı değerlendirilen sistemin İran’ın gelişmiş balistik füzelerinden Hayber Şekan ile bağlantılı olması. İran tarafından ilk kez 2022 yılında Tahran’da tanıtılan Hayber Şekan, hassas güdümlü balistik füze sistemleri arasında yer alıyor. Görece düşük maliyetli ve taşınabilir yapısıyla öne çıkan füze, yüksek hassasiyetli vuruş kabiliyeti ve hava savunma sistemlerini aşmaya yönelik tasarımıyla dikkat çekiyor.

Husilerin bu füzenin bir versiyonunu üretmeye çalıştığı belirtilirken, söz konusu girişimin başarıya ulaşması hâlinde grubun mevcut askerî kapasitesini geliştirebileceği değerlendiriliyor. Bununla birlikte, üretimi hedeflenen sistemin İran’ın orijinal tasarımındaki bütün özellikleri taşıyıp taşımayacağı henüz bilinmiyor.😉