Birol’un anlattıklarına göre, ülkeler bir yandan teknolojik alanda diğerlerinin önüne geçmeye çalışıyor diğer yandan data merkezlerini kurmak için elektrik üretimini artırıyorlar.

Fatih Birol data merkezlerinin ihtiyaç duyduğu elektriği şu sözlerle anlattı:

“Şu anda dünyada yüzlerce orta ölçekli veri merkezi kuruluyor. Bu merkezlerden sadece biri 100 bin hanenin kullandığı elektriği tüketiyor. Üstelik 7/24 gereksinimleri var. Onun için ülkeler nükleer, doğalgaz, yenilenebilir enerji hatta bazıları kömürden mümkün olduğu kadar elektrik üretimlerini artırmaya çalışıyorlar. Dünya bir elektrik çağına giriyor.”

Dünkü yazımda da dikkat çekmiştim. Elektrikli araçların sayısı her geçen gün katlanarak artıyor. Teknoloji geliştikçe klima, soğutu, ısıtıcı ve benzeri aletler de daha çok satılıyor. Fatih Birol’un anlattıklarından da yola acıkarak bu kadar tüketime elektrik yetiştirmenin dünyanın en önemli meselelerinden biri haline geldi diyebiliriz. Son dönemde ABD Başkanı Donald Trump’ın elektrik üretimi konusunda viraj almasına, güneş ve rüzgârdan çok kömür ve petrole yönelmeye çalışmasına bu açıdan bakmakta büyük fayda var.

Bakalım bu uğurda ülkeler liginde daha ne tür gelişmeler yaşayacak. Çin’in önlenemez liderliği devam mı edecek, yoksa Batılı ülkeler şapkadan tavşan mı çıkaracak. Mavi, yeşil dünyamızın başına neler gelecek? Göreceğiz...

RAKAMLARLA YAPAY ZEKÂ VE ELEKTRİK GERÇEĞİ

Veri merkezleri 2024’te dünya elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 1.5’ini, yani 415 terawattsaatini (TWh) oluşturdu. Veri merkezlerinin elektrik tüketiminin 2030’a kadar iki kattan fazla artarak yaklaşık 945 TWh’ye ulaşması bekleniyor. Bu rakam, bugün Japonya’nın toplam elektrik tüketiminden biraz daha fazla.

Dünyanın en büyük veri merkezi pazarı olan ABD’de veri merkezleri, 2030’a kadar olan dönemde elektrik talebi artışının neredeyse yarısını oluşturuyor. 10 yılın sonunda, ülkedeki veri merkezleri için tüketilecek elektrik miktarının alüminyum, çelik, çimento, kimyasallar ve diğer tüm enerji yoğun ürünlerin üretimi için tüketilen toplam elektriği geçmesi bekleniyor.

Günümüzde yapay zekâ odaklı büyük bir veri merkezi, 100 bin hanenin elektrik tüketimine eşdeğer enerji harcayabiliyor. Hâlen inşası süren en büyük veri merkezi ise 2 milyon haneye denk gelen elektrik tüketimine ulaşabilecek.

Farklı üretken yapay zekâ görevlerinin elektrik yoğunluğu büyük ölçüde değişiyor. Bazı açık kaynaklı yapay zekâ modellerinde, metin üretmek standart bir ev LED ampulünü bir saat çalıştırmak kadar elektrik tüketiyor. Öte yandan, 8 saniyelik tek bir video üretmek, bir dizüstü bilgisayarı iki kez şarj etmek kadar enerji yoğun olabiliyor.