Feridun Düzağaç’ın isyanı: Şarkılarımı kirletmeyiniz

Son dönemde yapay zekânın müzik üretiminde geldiği nokta hem sektörün dinamiklerini hem de sanatçıların iç huzurunu doğrudan etkiliyor. Kimileri için yeni bir oyun alanı, kimileri içinse yaratımın en mahrem yerine dokunan bir tehdit.

Bu ikinci gruba geçtiğimiz günlerde Feridun Düzağaç da kesin bir dille katıldı. Sanatçı, gençlere seslenen açıklamasında önce anlayışlı bir yerden yaklaşıyor ve “Hayatlarınız için teknolojiye dayalı yeni dünya enstrümanlarının önemini anlayabiliyorum ve yadsıyamam” diyor. Teknolojiye karşı değil; mesele teknolojinin nerede durduğu.

Ama ardından çizgiyi net çekiyor: “Lütfen yapay zekâ marifetiyle oluşturduğunuz ‘müzikal’ çalışmalarınız ile ilgili fikir ve iş birlikleri paylaşmayınız. Özellikle de lütfen şarkılarımı yapay zekâ ile, nasıl desem kirletmeyiniz ve hiçbir ‘remix’e konu etmeyiniz.”

Kelimeler seçili, ton sakin ama mesaj çok açık... “Sesimi, duygumu, şarkımı makineye emanet etmeyin” diyor. En önemlisi de eserlerini orijinal haliyle sevdiğini belirtiyor.

Bu çıkış son dönemde Türkiye’de yapay zekâ ile üretilen “taklit şarkıların” yarattığı tartışmaların üzerine geldi. Bir tarafta sanatçılar eserlerinin kontrolünü kaybetmekten korkarken, diğer tarafta genç üreticiler bu teknolojiyle bambaşka bir oyun alanı kuruyor.

Nitekim bunun en görünür örneklerinden biri Lvbel C5’in “Tak Tak Tak” şarkısı oldu. Digital Notalar kanalının “1960’s Motown Soul Version AI Cover” adıyla yeniden yorumladığı şarkı aslı kadar ilgi çekti. Parça hem TikTok’ta hem Spotify’da genç kitleyi yakaladı; yapay zekâyı mizah, estetikle harmanladı. Teknolojiye karşı bir rest değil, bilakis akıllıca bir sentezdi. Lvbel C5 yapay zekâyı pop kültürün parçası haline getirirken, Feridun Düzağaç için mesele çok daha kişisel. Duyguya, sesin tınısına, yılların emeğine dokunan bir sınır var orada...

Ve belki de bu tartışma önümüzdeki dönemin en sıcak gündemlerinden biri olacak. Sanatçı hakları, yapay zekâ üretimleri ve müziğin duygusu teknolojiyle nasıl bir denge kuracak? Düzağaç yazısını “Sizi seviyor ve anlayışınıza sığınıyorum” diyerek bitiriyor.

Aslında bu da bize şunu hatırlatıyor; bu mesele bir yasak değil, bir ricadır. Bir sınır talebidir. Bir sanatçının mahremiyet çizgisi. Ama bazı işler de çok güzel olmuyor mu?