GEMİLERE TRUMP SİGORTASI
Temel sorun Hürmüz’ün içinde sıkışıp, kalan, çıkamayan gemilerde. ABD Başkanı Trump, bir açıklama yaparak, ABD donanmasının Hürmüz Boğazı’nda, petrol tankerlerine refakat edebileceğini söyledi. Ayrıca, ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kurumu’nun Körfez’deki gemilere siyasi risk sigortası yapma talimatını verdi. Alınan kararla, Hürmüz Boğazı’ndaki gemilerin 20 milyar dolara kadar olan kayıpları sigortalanacak. Ancak sigorta sisteminin nasıl işleyeceği henüz net değil. Benzeri durum 1980’de yaşanmış, askeri gemilerin desteği ile ticari gemiler konvoy olarak Hürmüz Boğazı’ndan geçmişlerdi.
SİGORTACILAR HARP SAHASINI GENİŞLETTİ
Birkaç gündür söyleniyor ya, gemiler rota değiştirerek, yollarına devam edebilecekler diye; artık o imkan da kalmadı. Çünkü dünyadaki deniz sigortacıları, savaş riski olan alanı genişletti. Artık Bahreyn, Cibuti, Kuveyt, Umman ve Katar sigortacılar için riskli bölge ve buradaki gemilerin sigortaları da iptal ediliyor. Kızıldeniz’in bazı kısımları, Pakistan kıyı şeridi, Somali sınırına kadar uzanan bölgeler sigortacılar için savaş bölgesi.
GEMİ SAHİPLERİ NEDEN ELLERİNİ OVUŞTURUYOR?
Gelelim, sigortacılar açısından en kötü senaryoya. Hürmüz Boğazı’nda hapsolmuş gemiler eğer 365 günden fazla sıkışıp kalır, çıkamazlarsa; sigorta sözleşmesinden dolayı tam ziya, yani gemi kullanılamaz hale gelmiş sayılıyor. Bu da gemi sahipleri için iyi ama sigortacılar için kabus. Bu gerçekleşirse sigortacılar gemi başına 10 milyon dolar tazminat ödemek zorunda kalacak ki, Boğaz’daki 900 geminin bu durumda olacağı düşünüldüğünde dünya sigorta piyasasına 9 trilyon dolarlık maliyet yaratacak demektir. Bunun üzerine geminin yükünü de ilave ettiğinizde ödenecek tazminat 27 trilyon dolarlara çıkıyor. Şimdilerde sigortacılar bu senaryoyu ve nasıl önlem alınacağını konuşuyor. Öyle ki, kimi gemi sahiplerinin bu senaryo gerçekleşsin diye ellerini ovuşturdukları söyleniyor. Hatırlatayım, benzeri durum Rusya-Ukrayna savaşında da yaşandı ve sıkışıp kalan gemiler için sigorta endüstrisi ciddi hasarlar ödedi.
Sigortacılar bu duruma gelmeden bir çözüm bulunacağını ümit ediyorlar. Çözüm ise, ticaretin durmaması için devletlerin sağlayacağı garantörlük ve teminatlar.