Noyan Doğan, sağlıkta yeni dönem başladı

Evde sağlık hizmeti ve palyatif bakım hizmetine yönelik yönetmelik uygulamaya girdi. Sağlıkta yeni dönemin nasıl işleyeceğini, kimlerin hangi imkânlardan nasıl faydalanacağını detaylarıyla ele aldık.

SAĞLIK Bakanlığı’nın, evde sağlık hizmeti ve palyatif bakım hizmetine yönelik hazırladığı yönetmelik Resmi Gazete’de yayımlandı ve uygulamaya da girdi. Evde sağlık hizmetine yönelik düzenleme ilk kez yapılmıyor; üç sene önce de bu konuda bir düzenleme yapılmıştı. Ancak palyatif bakım hizmeti ile ilgili kapsamlı düzenleme ilk kez yapılıyor.

Malum nüfus yaşlanıyor ve her iki hizmete, özellikle de evde bakıma yönelik talep artıyor. Nitekim son 10 yılda Sağlık Bakanlığı 2.7 milyon hastaya evde bakım hizmeti sağladı. Yeni yayımlanan yönetmelik ile hem evde sağlık hizmetleri hem de palyatif bakım hizmetleri günün ihtiyaçlarına uygun hale getirildi.

Önce kısa bir bilgi vereyim, sonra sağlıkta yeni dönem ile ilgili detayları paylaşayım. Hastaneye gidemeyecek durumda olan, yatağa bağımlı hastaların; muayene, tahlil, tedavi gibi ihtiyaçlarının ev ortamında karşılandığı evde bakım hizmetinden 80 yaş üstü kişiler ücretsiz yararlanıyor. Palyatif bakım ise; kanser, ALS, Parkinson, Alzheimer gibi nörolojik hastalıkları ve ilerlemiş organ yetmezliği olan kişilerin yaşamını konforlu ve acısız hale getirmeye yönelik bakım hizmeti.

EVDE SAĞLIK HİZMETİ KOLAYLAŞTI

İşin uzmanları ile konuşup, sağlıkta yeni dönemin nasıl işleyeceğini öğrendim. Sizlerle de paylaşım. Yeni düzenleme ile kamu hastaneleri kapsamında evde sağlık hizmeti için başvuranları değerlendiren, ilgili birimlere yönlendiren, süreci takip edecek koordinasyon merkezi kurulacak. Aynı zamanda evde bakım iletişim merkezi oluşturulacak. Kamu hastanelerinde de evde bakım hizmeti birimleri kurulacak.

Evde sağlık hizmeti talebinde bulunacaklar, Sağlık Bakanlığı nezdinde oluşturulacak iletişim merkezini arayarak, kayıt oluşturacak. Başvuruyu hastanın kendisi ya da kanuni temsilcisi de yapabilecek. Başvurular e-Nabız üzerinden de yapılabilecek. İlk kez yapılan başvurular koordinasyon merkezi tarafından aile hekimliğine iletilecek ve aile hekimliği hastanın evde sağlık hizmeti kapsamında olup olmadığına karar verecek. Tüm bu süreç 3 gün içinde olacak ve bu süreç içinde evde sağlık hizmeti birimleri hastayı evinde ziyaret edecek.

Peki, evde sağlık hizmeti ne kadar sürecek? Kişi tedavi gördüğü hastaneden ayrılırken hekim, hastanın ya süresiz evde bakıma ihtiyaç duyacağını ya da süreli bakım alması gerektiğine karar verecek. Buna göre, hasta ya süresiz olarak evde sağlık hizmeti alacak ya da süreliyse 30 gün bu hizmetten yararlanacak. 30 gün süresi sonradan bir 30 gün daha artırılabilecek.

PALYATİF BAKIM MERKEZİ KURULACAK

Yeni düzenlemenin bir de palyatif bakım boyutu var. Bu alanda da ciddi değişiklikler yapıldı. Tüm sağlık tesisleri bünyesinde palyatif bakım ve evde sağlık hizmeti koordinasyon birimleri kuracak. Hastaneler palyatif bakım servisleri oluşturacak ve yatak kapasitelerinin belli bir bölümünü palyatif bakım yatağı olarak ayıracak. Mesela, 100-250 yatak kapasitesi olan hastane yüzde 20’sini palyatif bakıma ayırmak zorunda olacak. Özel hastanelerde ise palyatif bakım servisleri asgari 5 yatak olarak yapılandırılacak.

Palyatif bakıma başvurular; evde sağlık hizmeti birimlerine, aile hekimlerine, acil servislere, yoğun bakım servislerine, kliniklere yapılacak. Yapılan başvurular, hastanın durumu, sosyal ve fiziksel şartları değerlendirildikten sonra bakıma ihtiyaç duyan hastanın yatışı yapılacak. Yoğun bakım servisinde tedavi gören ve iyileşme ihtimali olmayan hastalar aynı hastanede palyatif bakım servisine devredilecek.

YENİ UYGULAMA SGK KAPSAMINDA MI?

Gelelim, kritik soruya; gerek evde sağlık hizmeti gerekse de palyatif bakım SGK tarafından karşılanıyor mu? Sağlık Bakanlığı tarafından evde sunulan sağlık hizmeti ücretsiz. Ancak hastanın raporlarının düzenlenmesi, ilaçların reçete edilmesi gibi işlemler SGK kapsamında. Palyatif bakım ise yine devlet hastaneleri, şehir hastanelerinde SGK tarafından karşılanıyor ancak özel hastanelerde SGK ile anlaşma durumuna göre farklılık gösteriyor.🤨